Genetics, inflammation, and clinical outcomes in mental disorders: a personalized perspective
Genetica, ontsteking en klinische uitkomsten bij psychische stoornissen: een gepersonaliseerd perspectief
Deze promotiescriptie van Chenxu Zhao onderzocht de klinische, inflammatoire en genetische factoren die samenhangen met cardiometabole uitkomsten bij personen met psychische stoornissen, met bijzondere aandacht voor gedeelde genetische vatbaarheid. Aan de hand van twee goed gekarakteriseerde cohorten van patiënten met schizofreniespectrumstoornissen en depressieve stoornissen werd onderzocht hoe klinische symptomen, inflammatie, het gebruik van psychofarmaca en polygenetisch risico gezamenlijk bijdragen aan cardiometabool risico.
De resultaten lieten zien dat een grotere ernst van psychiatrische symptomen, met name cognitieve beperkingen en negatieve symptomen, geassocieerd was met ongunstige cardiometabole uitkomsten, waaronder een hogere body mass index, hogere bloeddruk en ongunstige lipid- en glucosebiomarkers. Deze associaties waren grotendeels onafhankelijk van het gebruik van antipsychotica, wat het intrinsieke verband tussen psychiatrische aandoeningen en somatische gezondheid onderstreept. Daarentegen was langdurig gebruik van antidepressiva geassocieerd met meerdere ongunstige cardiometabole uitkomsten, wat wijst op medicatiespecifieke effecten.
C-reactief proteïne vertoonde consistente en robuuste associaties met obesitasgerelateerde kenmerken, lipidprofielen en bloeddruk. Genetische vatbaarheid voor inflammatie, met name via polygenetisch risico voor C-reactief proteïne, was in bescheiden maar consistente mate geassocieerd met metabole uitkomsten bij personen met psychische stoornissen.
Polygenetische risicoscores (PRS) voor cardiometabole kenmerken waren sterk geassocieerd met hun overeenkomstige fenotypen en verklaarden een betekenisvol deel van de variantie, met aanwijzingen voor genetische overlap tussen kenmerken, met name voor obesitasgerelateerde traits. Niettemin verklaarde genetisch risico op zichzelf slechts een beperkt deel van de cardiometabole variabiliteit.
Samenvattend tonen de bevindingen aan dat cardiometabool risico bij psychische stoornissen voortkomt uit additieve effecten van genetische predispositie, inflammatie, klinische symptoomlast en het gebruik van psychofarmaca. Hoewel de huidige PRS’en een beperkte klinische toepasbaarheid hebben, bieden zij perspectief voor toekomstige risicostratificatie en vroegtijdige interventie.