Fuel and function: nutrition and physical activity in people at risk of or with dysvascular major lower limb amputation
Brandstof en functioneren: Voeding en fysieke activiteit bij mensen met een verhoogd risico op of met een grote amputatie van een onderste ledemaat als gevolg van vaatproblemen.
Mensen met kritieke ischemie (CLTI) of een beenamputatie ten gevolge van ischemie (LLA) hebben een hoog risico op wondgenezingsstoornissen, beperkt fysiek functioneren en een lagere kwaliteit van leven. Een groot deel van de mensen overlijdt binnen enkele jaren na diagnose van CLTI of LLA. In dit proefschrift van Aniek Kolen werden twee beïnvloedbare factoren onderzocht: (onder)voeding en fysieke activiteit, om potentieel behandeluitkomsten te optimaliseren bij mensen met CLTI en LLA.
Uit dit onderzoek bleek dat ondervoeding zeer veel voorkomt, zowel kort na LLA als maanden later. Veel deelnemers rapporteerden gewichtsverlies, verminderde voedingsinname, voedingsgerelateerde klachten, beperkingen in activiteit en functioneren. Daarnaast hadden zij over het algemeen een lage handknijpkracht en weinig spiermassa. Ondervoeding was geassocieerd met een lagere kwaliteit van leven, slechtere mobiliteit en een lagere kans op overleving zonder re-amputatie. Alle deelnemers die overleden of een re-amputatie ondergingen binnen negen maanden waren enkele dagen na LLA ondervoed.
Uit interviews met mensen met CLTI en LLA bleek dat voedingskeuzes vaak gebaseerd waren op smaak en gewoonten, en dat kennis en bewustzijn over adequate inname en het effect op herstel beperkt waren. Zorgprofessionals benoemden barrières voor voedingszorg, zoals kennisgebrek, beperkte tijd, en onbekendheid met bestaande screeningsinstrumenten.
Hoewel fysieke activiteit na amputatie toenam, bleef deze laag. Hogere fysieke activiteit was geassocieerd met langere overleving, hogere fysieke en psychologische kwaliteit van leven en minder wondgenezingsstoornissen.
Deze bevindingen onderstrepen de noodzaak voor gepersonaliseerde, multimodale voedings- en beweeginterventies voor en na LLA, met de potentie om de behandeluitkomsten te verbeteren.