Ketamine for depression
Ketamine tegen depressie
Dit proefschrift van Jolien Veraart onderzoekt hoe ketamine kan worden ingezet bij mensen met een hardnekkige depressie. Het begint met een kritische blik op de term 'therapieresistente' depressie. Hoewel deze term veel wordt gebruikt, is hij slecht gedefinieerd en kan hij patiënten het gevoel geven dat herstel niet meer mogelijk is. Daarom wordt een alternatieve benadering ('hardnekkig') voorgesteld, dat ruimte laat voor hoop en betrokkenheid bij de behandeling.
Uit een vragenlijstonderzoek onder mensen die interesse hadden in ketaminebehandeling blijkt dat veel van hen al jarenlang depressieve klachten hebben en teleurgesteld zijn in bestaande behandelingen. Tegelijkertijd is er een duidelijke behoefte aan nieuwe opties. In dit proefschrift werd de effectiviteit van orale esketamine onderzocht, zowel in een gerandomiseerde studie als in de dagelijkse klinische praktijk. Lage vaste doseringen bleken onvoldoende effectief, terwijl hogere, individueel afgestemde doseringen bij een deel van de patiënten wel tot duidelijke verbetering leidden.
Daarnaast werd gekeken naar het gebruik van ketamine bij patiënten met complexe problematiek, zoals psychotische symptomen, posttraumatische stressstoornis (PTSS) of bij mensen die onderhouds-ECT krijgen. In deze groepen bleek ketamine vaak effectief en goed verdraagbaar, vooral wanneer de behandeling plaatsvond in een ondersteunende en zorgvuldige setting. De combinatie van ketamine en psychotherapie lijkt veelbelovend maar er zijn nog onvoldoende goed opgezette studies uitgevoerd.
Tot slot bespreekt het proefschrift belangrijke farmacologische aspecten, zoals interacties met andere medicatie en het mogelijke fenomeen van auto-inductie, waarbij herhaald gebruik de afbraak van ketamine versnelt. Dit kan verklaren waarom het effect soms afneemt bij langdurige behandeling. Samen bieden deze inzichten praktische handvatten voor een zorgvuldige toepassing van ketamine in de kliniek.