A lifespan perspective on mentoring
Het verband tussen begrazing, beheer en soortenvariatie in een begraasd kweldergebied
In haar proefschrift onerzoekt Isabelle Buyens hoe planten, grazers en de omgeving samen de vorming van vegetatie patches en intraspecifieke plantkenmerken beïnvloeden. Het onderzoek werd uitgevoerd op de door runderen begraasde en onbegraasde Oosterkwelder van het eiland Schiermonnikoog (Nederland), waar zichtbare patches voorkomen van de begrazingresistant rus Juncus maritimus en de begrazingsgevoelige grassoort Elytrigia atherica.
Buyens laat zien hoe plant–plantinteracties en begrazingsdruk gezamenlijk plantengemeenschappen structureren en ruimtelijke heterogeniteit bevorderen. Deze inzichten dragen bij aan een beter begrip van de mechanismen die soortenco-existentie, variatie in plantkenmerken en patchdynamiek bepalen. Hiermee biedt het aanknopingspunten voor het beheer van rangelands met als doel het bevorderen van biodiversiteit en ecosysteemresistentie onder veranderende omgevingsomstandigheden.
Ten eerste werd een conceptueel raamwerk ontwikkeld om de cyclische dynamiek van vegetatie patches in begrazingssystemen te beschrijven. Dit raamwerk integreerde theorieën over cyclische successie, zelforganisatie en multitrofische terugkoppelingen, en stelde een vierfasencyclus voor van patchinitiatie, -vestiging, -uitbreiding en -degeneratie, gedreven door interacties tussen begrazingresistant en begrazingsgevoelige planten, grote grazers en bioturberende bodemfauna.
Ten tweede werd met een transplantatie-experiment onderzocht hoe plant-plantinteracties tussen J. maritimus en E. atherica varieerden met begrazing, abiotische stress en ecotype differentiatie binnen E. atherica. Het experiment toonde aan dat de overleving en groei van E. atherica sterk werden beïnvloed door patches van J. maritimus, begrazing en inundatie, terwijl het ecotype van E. atherica geen significante rol speelde.
Ten derde werd in een observationele studie onderzocht hoe begrazing, inundatiestress en plantinteracties gezamenlijk de structurele en reproductive variatie in kenmerken van E. atherica beïnvloeden. Patches van J. maritimus boden bescherming aan E. atherica tegen begrazing en inundatiestress. In het onbegraasde deel van de kwelder verschoven de plant-plantinteracties echter richting competitie, met name bij lage inundatiestress.