Een dorpsvisie voor Borgercompagnie
Hoe ziet de toekomst van een dorp eruit als niet groei, maar leefbaarheid en gemeenschapskracht centraal staan? In het Groningse Borgercompagnie hebben de studenten Matthijs de Bruin, Quint Roemaat, Ruben Pollen en Maharani Nurseta van de Rijksuniversiteit Groningen een uitgebreid onderzoek uitgevoerd als onderdeel van de Career Minor, een interdisciplinaire minor die studenten voorbereidt op de arbeidsmarkt. Het dient als basis voor de nieuwe dorpsvisie: ‘Niet meer Borgercompagnie, maar een beter Borgercompagnie’. Het project richtte zich op de leefbaarheid en toekomst van het dorp en kende een hoge betrokkenheid van bewoners. Met een respons van bijna 89% op de huis-aan-huis enquête en meer dan zestig deelnemers aan diverse focusgroepen, ontstond een rijk en breed beeld van wat er speelt in het dorp.
Van bewonersinput naar thematische adviezen
De studenten verwerkten de grote hoeveelheid data tot een analyse, waarin thema’s als wonen, openbare ruimte, welzijn en sociale samenhang centraal stonden. De studenten kozen voor community-based research, door het onderzoek van binnenuit uit te voeren leggen ze de nadruk op samenwerking, wederzijds leren en het gezamenlijk creëren van kennis tussen onderzoekers en gemeenschap. Door enquêtes te combineren met focusgroepgesprekken kregen niet alleen cijfers, maar ook persoonlijke ervaringen en perspectieven een plek. Deze aanpak zorgde ervoor dat zowel gevestigde bewoners als nieuwkomers en jongeren werden meegenomen in het onderzoek.
Een bijzonder dorp
Borgercompagnie kent een rijke geschiedenis: het dorp werd in de zeventiende eeuw gesticht als veenkolonie en is uitgegroeid tot een kleine maar zeer hechte gemeenschap van circa 495 inwoners. Net als veel andere plattelandsdorpen staat Borgercompagnie voor uitdagingen zoals vergrijzing. Daarnaast bevindt het dorp zich in twee gemeentes: Midden-Groningen en Veendam, wat onduidelijkheid en ongelijkheid kan veroorzaken. Tegelijkertijd onderscheidt het dorp zich door een actieve en betrokken gemeenschap en een duidelijke wil om samen te werken aan een beter Borgercompagnie.
Onderzoeksresultaten
Een van de meest opvallende uitkomsten van het onderzoek is zichtbaar in de grafieken over bewonerssamenstelling en woontevredenheid. De data laten zien dat Borgercompagnie sterk vergrijsd is: ruim 42% van de inwoners is 65 jaar of ouder, terwijl jonge gezinnen en starters relatief ondervertegenwoordigd zijn.
Tegelijkertijd geven bewoners in hoge mate aan tevreden te zijn met hun woonomgeving. Zo blijkt dat bijna 95% de groene omgeving belangrijk tot zeer belangrijk vindt en deze ziet als een van de grootste kwaliteiten van het dorp. De studenten concluderen dat voor de meeste bewoners het belangrijkste is dat wat er is moet blijven en in goede staat onderhouden moet worden. Men streeft naar een beter Borgercompagnie, niet een groter Borgercompagnie: het versterken van de gemeenschap, het behouden van het dorpse karakter en het oplossen van knelpunten zoals vergrijzing, schade door gaswinning en beperkte woning doorstroming, zonder grootschalige uitbreiding of sterke bevolkingsgroei.
Presentatie en vervolg
Op zaterdag 31 januari presenteerden de studenten hun bevindingen tijdens een goedbezochte bewonersbijeenkomst. De resultaten vormen nu een inhoudelijk beeld voor het verder uitwerken van de dorpsvisie en dorpsagenda. Het project laat prachtig zien hoe academisch onderzoek en lokale betrokkenheid samen kunnen leiden tot concrete handvatten voor de toekomst van een dorp.
