Partijgeschiedenis
De vereniging BoerBurgerBeweging (BBB) werd op 1 november 2019 opgericht. De BBB profileert zichzelf als ‘de stem van en voor het platteland’ en als de meest uitgesproken tegenstander van het terugdringen van de stikstofdepositie door inkrimping van de veestapel. Meer recent heeft de partij zich ook programmatisch verbreed. In 2025 nam de partij een aantal radicaal-rechtse standpunten over, waaronder het stimuleren van zogenoemde remigratie. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 behaalde de partij één zetel. In mei 2023 werd de BBB bij de Provinciale Statenverkiezingen en dus ook in de Eerste Kamer de grootste partij, al zouden in de loop van de zittingsperiode vijf van de zestien BBB-senatoren de fractie verlaten. Bij de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 2023 won de BBB zeven zetels en trad zij toe tot het kabinet Schoof. Mona Keijzer werd vicepremier namens BBB. Na de val van het kabinet en de daaropvolgende Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025 haalde de BBB vier zetels en keerde de partij niet terug in het kabinet. Op 23 februari 2026 werd Henk Vermeer partijleider, die de partij naar eigen zeggen minder wil profileren als islam- en immigratiekritisch, waarna Mona Keijzer met haar zetel de partij verliet. Sindsdien heeft de BBB drie zetels in de Tweede Kamer.
Oprichting BBB
De BBB is in 2019 opgericht door Caroline van der Plas, Henk Vermeer en Wim Groot Koerkamp. Van der Plas, die de eerste politiek leider van de BBB zou worden, was van 2004 tot 2018 werkzaam bij verschillende vak- en ledenbladen in de agrarische sector en was in 2015 initiatiefnemer van het Twitterkanaal @Boerburgertweet, dat elke week een boer of tuinder liet delen wat die dagelijks op het bedrijf meemaakte. Haar eerste verkiezingsdeelname was in maart 2018, toen ze zevende op de lijst van het Christen-Democratisch Appèl (CDA) stond voor de gemeenteraadsverkiezingen in Deventer. Van der Plas was eerder voorzitter van de jongerenorganisatie CDJA in Deventer en haar moeder was er tussen 1986 en 1994 gemeenteraadslid en wethouder voor het CDA.
Zes dagen na haar (niet-succesvolle) deelname aan de gemeenteraads-verkiezingen richtte Van der Plas het adviesbureau Farm & Food Communication op. Groot Koerkamp en Vermeer, zoals geciteerd door Marcia Nieuwenhuis in haar boek Met de Trekker naar de Macht, nodigden Van der Plas uit voor een kop koffie om te achterhalen ‘of we met een concurrent te maken hadden.’ Groot Koerkamp en Vermeer waren respectievelijk eigenaar en partner van het marketing- en communicatiebedrijf ReMarkAble, dat ook actief is in de agrarische sector en onder meer de miljardenbedrijven Bayer en de Brabantse vleesverwerker Vion als klant heeft. Van der Plas, op haar beurt, zei interesse te hebben gehad in hun hulp om de tweets van Twitterkanaal @Boerburgertweet te verwerken in een boek en zo ‘maatschappelijk draagvlak te creëren voor de Nederlandse land- en tuinbouw.’ Dit bracht Groot Koerkamp op het idee om in de ‘politieke arena’ te stappen om ‘écht impact’ te maken. Van der Plas, die blijkens haar registratie van een domeinnaam genaamd ‘partijvoordeboeren.eu’ al sinds 2015 voornemens was een boerenpartij te beginnen, ging op dit voorstel in.
Op 1 november 2019 richtte het trio de vereniging BoerBurgerBeweging officieel op bij de notaris in Harderwijk. Dit was kort na de boerenprotesten die in oktober waren losgebarsten in reactie op het voorstel van D66-Kamerlid Tjeerd de Groot om de veestapel te halveren. Tot begin 2021 was de BBB ingeschreven op het adres van ReMarkAble en gebruikte de BBB bovendien dezelfde bankrekening als die van het reclamebureau. De relatie tussen BBB en ReMarkAble zou later in opspraak raken toen bleek dat de laatste in 2022 bij de eerste 210.000 euro had gefactureerd. Meer dan een kwart van de uitgaven van de BBB, inmiddels grotendeels bekostigd door overheidssubsidie, kwam zo bij het bedrijf van medeoprichter Groot Koerkamp terecht. De Commissie toezicht financiën politieke partijen (Ctfpp) stelde in 2025 dat niet duidelijk was of daarbij marktconforme prijzen waren gehanteerd en vroeg de demissionair minister van Binnenlandse Zaken, BBB-minister Frank Rijkaart, hier nader onderzoek naar te doen. Hij vond dit echter niet noodzakelijk omdat de accountant het financiële jaarverslag reeds had goedgekeurd.
Snelle groei
Volgens de statuten is het doel van de partij 'om op een vernieuwende wijze het contact tussen boeren en burgers te herstellen, wederzijds begrip te kweken en de verbinding tussen het buitengebied en de burger te versterken'. De ambitie om boer met burger te verbinden was terug te zien in de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021: van de 26 kandidaten waren er maar liefst twaalf ‘boeren’, oftewel werkzaam in de landbouw, veeteelt of tuinbouw. De overige veertien waren ‘burgers’, maar waren vaak indirect betrokken bij de agrarische sector als adviseur, consultant of ondernemer. Van der Plas had het lijsttrekkerschap in eerste instantie aan Femke Wiersma aangeboden. Wiersma had in 2010 deelgenomen aan het tv-programma Boer zoekt Vrouw, genoot sindsdien bekendheid in de boerenwereld en was beleidsadviseur geworden bij de Nederlandse Melkveehouders Vakbond. Wiersma bedankte echter voor het lijsttrekkerschap, kwam op plek twee en werd politiek medewerker van Van der Plas nadat laatstgenoemde als enige was verkozen.
In haar eerste jaar als Tweede Kamerlid was Van der Plas een graag geziene gast in praatprogramma’s op radio en tv en werd ze bovendien door de Nationale Politieke Index bekroond tot het meest actieve Kamerlid. Haar populariteit nam aanzienlijk toe en de BBB zou volgens de peilingen aanspraak maken op veertien tot negentien zetels, waarmee het de tweede partij zou worden na de VVD. De Waterschaps- en Provinciale Statenverkiezingen van 2023 waren voor de BBB een daverend succes: de partij werd met ruim negentien procent van de stemmen de eerste partij ooit die in alle provincies de grootste werd. Ze won 137 Provinciale Statenzetels, goed voor zestien zetels in de Eerste Kamer. Behoedzaam voor ‘LPF-toestanden’ had Van der Plas iedere kandidaat enkele minuten lang geïnterviewd. Dit voorkwam echter niet dat verschillende Statenleden zich op termijn zouden afsplitsen, zoals in Overijssel, Noord-Brabant, Limburg en Groningen. In de Eerste Kamer zijn inmiddels vijf senatoren uit de BBB-fractie gestapt, van wie twee, Croll en Griffioen, opvallend genoeg naar D66.
Regeringsdeelname en terugval
In juli viel het kabinet-Rutte IV en moesten er vervroegde Tweede Kamerverkiezingen worden gehouden in november 2023. De BBB nam een aantal overstappers op in de kandidatenlijst, terwijl ze daar voor de Provinciale Statenverkiezingen nog vrij terughoudend mee waren geweest. Mona Keijzer, voormalig staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in het derde kabinet-Rutte namens het CDA, werd in augustus 2023 lid van de BBB, kwam op de tweede plaats op de kandidatenlijst en werd gepresenteerd als premierskandidaat. Lilian Helder, die in 2010 voor de PVV in de Tweede Kamer kwam, maar sinds 1 september 2023 lid van de BBB-fractie was, stond op de vijfde plaats; Nicki Pouw-Verweij, eerder Eerste Kamerlid voor FvD, daarna medeoprichter van en Tweede Kamerlid voor JA21, nam de negende plaats in. Derk Jan Eppink, die in 2014 kandidaat was bij de Europese verkiezingen voor de VVD en eerder voor FVD en JA21 in het Europees Parlement zat, stond op de 25e plaats.
Hoewel de partij kort na de Provinciale Statenverkiezingen nog op 30 zetels peilde, veranderde dit toen de verkiezingen dichterbij kwamen. Pieter Omtzigt, wie Van der Plas nog had geprobeerd over te halen zich bij de BBB aan te sluiten, richtte in augustus het Nieuw Sociaal Contract (NSC) op en ook de PVV steeg hard in de peilingen. De PVV behaalde 37 zetels, NSC twintig en de BBB ‘slechts’ zeven. De BBB nam deel aan kabinet-Schoof maar Van der Plas bleef, net als de leiders van de andere regeringspartijen, in de Kamer. Keijzer werd minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en vicepremier en Femke Wiersma minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Tijdens haar ministerschap schrapte Wiersma het Nationaal Programma Landelijk Gebied, een wet van kabinet-Rutte IV die de stikstofdepositie moest terugdringen.
Op 3 juni 2025 trok Geert Wilders zijn partij terug uit de coalitie en viel het kabinet-Schoof. Een duidelijk teleurgestelde Van der Plas noemde Wilders’ besluit ‘roekeloos en onverantwoord.’ Bij de daaropvolgende vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025 droeg de BBB een breder verhaal uit en profileerde ze zich op onderwerpen zoals asiel en zogenoemde remigratie; zie ook Ideologisch-programmatische ontwikkeling. De BBB zakte naar vier zetels, ingenomen door lijsttrekker Van der Plas, Wiersma, Vermeer en Keijzer, de laatste als nummer twee met ruim honderdduizend voorkeursstemmen.
Wisseling partijleiderschap en afsplitsing Keijzer
Van der Plas maakte in februari 2026 bekend dat ze het partijleiderschap zou neerleggen en zich als Kamerlid voornamelijk zou bezighouden met het landbouw- en visserijdossier. Van der Plas, Wiersma en mede-oprichter Vermeer, met drie van de vier fractieleden de meerderheid zijnde, droegen het fractievoorzitterschap over aan Vermeer, die de partij naar eigen zeggen minder wil profileren als islam- en immigratiekritisch. Fractielid nummer vier, Keijzer, beweerde dat er eerder een afspraak was gemaakt dat zíj partijleider zou worden en stapte vervolgens, met behoud van haar zetel, uit de partij om ‘te werken aan het sociaal-conservatieve verhaal waar Nederland behoefte aan heeft.’ Eind augustus kreeg dat vorm in Project 2029.
De affaire leidde tot spanningen binnen de BBB. Zestig leden, waaronder voormalig staatssecretaris Gijs Tuinman, Eerste Kamerlid Robert van Gasteren en voormalig Tweede Kamerlid en nummer vijf op de lijst Claudia van Zanten, stelden in een brandbrief dat zij niet begrijpen en niet accepteren dat ‘een dergelijk besluit genomen wordt zonder dat dit voornemen via het bestuur ter besluitvorming bij de leden wordt neergelegd.’ Senator Van Gasteren zegde zijn lidmaatschap in maart 2026 op en werd vervolgens uit de Eerste Kamerfractie gezet.
In het kort
De BoerBurgerBeweging werd in 2019 opgericht door Van der Plas, Vermeer en Groot Koerkamp, de laatste twee respectievelijk partner en eigenaar van een reclamebureau voor grote bedrijven in de agro-industrie. De partij profileert zich als de stem van het platteland en beleefde haar hoogtepunt met de historische overwinning in de Provinciale Statenverkiezingen van 2023. Na een teleurstellende regeringsdeelname aan het kabinet-Schoof bewoog de partij in de aanloop naar de vervroegde verkiezingen van 2025 programmatisch in de richting van uiterst rechts onder meer door het omarmen van strengere wetgeving rond asiel en het bevorderen van remigratie. De partij staat, afgaande op de partijprogramma’s en het stemgedrag in de Tweede Kamer, dicht bij de SGP, JA21 en PVV. Kort na de verkiezingen droeg Van der Plas het partijleiderschap over aan medeoprichter Vermeer, waarna Keijzer en enkele andere leden de partij verlieten. Vermeer beloofde in een interview op NPO Radio 1 dat de partij zich minder zou profileren als islam- en immigratie-kritisch.
Deze partijgeschiedenis is voor het laatst bijgewerkt in oktober 2026. De auteursrechten op deze tekst liggen bij het DNPP. Wanneer u (delen van) deze tekst wilt gebruiken, neem dan contact op met het DNPP.