Opinie | De gebroken macht herstellen

Dinsdag 3 november is het verkiezingsdag in de Verenigde Staten. Naar verwachting zullen meer dan 100 miljoen Amerikanen hun stem uitbrengen bij verkiezingen in het hele land. Op het stembiljet staan diverse lokale en staatsfuncties, maar de verkiezingen die de meeste aandacht trekken, zijn de tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Congres. Als we mogen afgaan op peilingen, commentatoren en voorspellingen, zal het tijdperk van de eenpartijregering onder de huidige president binnenkort ten einde komen.

_{Opinieartikel door Mark L. Thompson, universitair hoofddocent American Studies}

De meeste tekenen wijzen erop dat de Democraten zowel in het Huis van Afgevaardigden als in de Senaat een meerderheid van de zetels zullen behalen. Als zij in één van beide kamers een meerderheid behalen, zullen zij waarschijnlijk nieuwe wetgeving initiëren, de initiatieven van de president blokkeren, onderzoeken instellen naar de uitvoerende macht en misschien zelfs een afzettingsprocedure starten tegen hooggeplaatste leden van de regering. Kortom, het Congres heeft de kans om zich opnieuw te profileren als een onafhankelijke en assertieve tak van de regering en zijn reputatie als de ‘gebroken macht’ van zich af te schudden.

Weinig vertrouwen

Het nieuwe Congres dat in januari 2027 aantreedt, zal het moeilijk hebben om de Amerikanen ervan te overtuigen dat het voor die taak is toegerust. Volgens een Gallup-peiling van begin september keurt slechts 16 procent van de Amerikanen de manier waarop het Congres zijn werk doet goed. Op de vraag hoeveel vertrouwen ze in het Congres hebben, antwoordde 42 procent van de respondenten ‘niet erg veel’, terwijl 29 procent ‘helemaal geen’ zei. Er zijn veel verklaringen voor dit lage vertrouwen, variërend van toenemende partijpolarisatie tot de wildgroei aan partijdige mediabronnen en de enorme invloed van geld op politieke campagnes. Het is zeker zo dat de kans klein is dat deze geesten weer in de fles zullen verdwijnen. Maar er zijn concrete maatregelen die kunnen worden genomen om Amerikanen meer vertrouwen te geven in de volksvertegenwoordiging.

Representatiever

Een daarvan zou zijn om hun vertegenwoordigers representatiever te maken. Uit peiling na peiling blijkt dat de politieke opvattingen van de Amerikanen zelf veel minder verdeeld zijn dan die van hun vertegenwoordigers. Dus wanneer door partijbelangen gedomineerde instanties congresdistricten afbakenen waarin de kandidaten van de tegenpartij geen realistische kans hebben om te winnen (een proces dat „gerrymandering“ wordt genoemd), wordt het basisprincipe van politieke vertegenwoordiging zelf fundamenteel ondermijnd. Mede dankzij deze manoeuvres (waaronder enkele die pas enkele maanden geleden plaatsvonden) worden slechts 81 van de 435 kiesdistricten in het Huis van Afgevaardigden beschouwd als competitief tijdens de komende tussentijdse verkiezingen.

Dit soort alles of niets spelletjes, waarbij de winnaar alles krijgt, schept een gevaarlijk precedent. Federale wetgeving zoals de Freedom to Vote Act (in 2022 aangenomen door de Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, maar geblokkeerd door de Republikeinse minderheid in de Senaat) zou kunnen helpen om een aantal van deze kwesties op nationaal niveau aan te pakken, maar door burgers geïnitieerde maatregelen op staatsniveau zouden net zo effectief kunnen zijn. Het afschaffen van besloten partijvoorverkiezingen (waarbij alleen geregistreerde partijleden mogen stemmen) zou congreskandidaten ook kunnen stimuleren om een breder publiek aan te spreken in plaats van de kleine minderheid van het electoraat die doorgaans de uitslag van deze partijgerichte verkiezingen bepaalt.

_{Tekst gaat verder na foto}

Wijzigen van de regels

Andere procedurele wijzigingen binnen het Huis van Afgevaardigden en de Senaat zouden eveneens betere resultaten voor iedereen kunnen bevorderen. Hieronder valt onder meer het wijzigen van regels binnen het Huis van Afgevaardigden die de leiding van de meerderheidspartij buitengewone controle geven over het lidmaatschap van commissies en procedures. Die kunnen voorkomen dat leden van de minderheidspartij een aanzienlijke stem hebben in belangrijke wetgeving. Evenzo zou het wijzigen of afschaffen van de zogenaamde filibusterregel, die een minderheid van leden in de Senaat in staat stelt de meeste vormen van wetgeving te blokkeren, er ook toe bijdragen dat diverse kieshervormingen een betere kans hebben om tot wet te worden verheven.

Amerikanen willen een Congres dat dingen voor elkaar krijgt. Het is onwaarschijnlijk dat nieuwe Democratische meerderheden in het Huis van Afgevaardigden of de Senaat – of in beide – op eigen kracht veel zullen kunnen bereiken met de huidige president en de Republikeinse minderheid die achter hem staat. Maar ze hebben wel de mogelijkheid om aan te dringen op interne hervormingen binnen het Congres en om lokale en staatsinitiatieven te steunen die gericht zijn op het waarborgen van vrije en eerlijke verkiezingen. Als Amerikanen hopen de ‘gebroken macht’ te herstellen, dan hebben zij en hun vertegenwoordigers nog veel werk te doen.

Lees ook

• Trump als Koning Midas
• Democraten hebben door nieuwe kiesdistricten 1,5 miljoen extra stemmen nodig