Hoogleraar Jakob de Haan koninklijk onderscheiden

Op vrijdag 24 april 2026 is Jakob de Haan, hoogleraar politieke economie aan de Faculteit Economie en Bedrijfskunde van de RUG, een Koninklijke Onderscheiding toegekend. Uit handen van burgemeester M. Out van de gemeente Assen ontving hij de versierselen die horen bij de Koninklijke Onderscheiding in de categorie Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Jakob de Haan (Delfzijl, 1960) studeerde economie in Groningen, promoveerde aan de RUG en werd in 1994 benoemd tot hoogleraar op het gebied van monetaire en politieke economie. Al tijdens zijn promotieonderzoek verdiepte hij zich in monetair beleid en overheidsschuld: dit was de basis van zijn latere invloedrijke bijdragen aan zowel het onderwijs als diverse nationale en internationale beleidsvraagstukken. Als hoogleraar heeft hij zich steeds beziggehouden met het onderwijs en onderzoek op het snijvlak van monetaire en politieke economie, waarbij hij zich richtte op onderwerpen als geld, inflatie, inkomensongelijkheid, rente en centrale banken.

Indrukwekkend wetenschappelijk oeuvre

De grote interesse van De Haan voor economie, beleid, instellingen en macht heeft geleid tot een indrukwekkende lijst wetenschappelijke publicaties en boeken. Zijn publicatie over de communicatie van centrale banken en monetair beleid kreeg niet alleen internationale aandacht, maar leidde ook tot beleidsvorming. Via zijn boeken heeft een breder publiek kennis kunnen maken met werk. Hij treedt geregeld als expert voor media, politiek of beleidsmakers, geeft lezingen en neemt deel aan panels over actuele economische en politieke kwesties. De maatschappelijke impact van zijn werkzaamheden en publicaties is nationaal en internationaal indrukwekkend, vooral als het gaat om het toegankelijk maken van academische inzichten voor een breder publiek. Nationaal en internationaal wordt hij gezien als een zeer gerespecteerde, excellente economische wetenschapper die behoort tot de top in Nederland. Zo draagt hij met zijn werk bij aan een beter begrip van economische processen en aan beter economisch beleid en dat komt ten goede de welvaart en het welzijn van burgers in het algemeen.

Enthousiaste docent

De Haan staat ook bekend als een enthousiaste, betrokken en inspirerende docent. Verschillende generaties studenten hebben profijt gehad van zijn colleges over onderwerpen als geld- en bankwezen, macro-economie, centrale banken, overheidsbeleid, internationale economie en politieke besluitvorming. Oud-studenten herinneren zich niet alleen zijn innovatieve colleges, maar vooral de open cultuur die hij creëerde, zodat studenten met elkaar in gesprek kwamen en veel van elkaar leerden. Verder heeft hij maar liefst 52 promovendi begeleid, onder wie Klaas Knot, die later president van De Nederlandsche Bank (DNB) zou worden. Hij is altijd bereid in de bres te springen voor jonge collega’s en zet zijn contacten met bedrijven en organisaties buiten de universiteit in om promovendi naar de volgende stap in hun carrière te begeleiden.

Gewaardeerde bestuurder in roerige tijden

De Haan heeft zich nooit beperkt tot zijn wetenschappelijke werk. Als bestuurder heeft hij een indrukwekkende rol gespeeld in een roerige periode toen de voormalige faculteiten Economie en Bedrijfskunde werden gefuseerd. Zo was hij de eerste directeur van de interne Graduate School of Research Institute SOM en begeleidde onder andere in die hoedanigheid de introductie van een zeer gewaardeerde researchmaster. Hij was bovendien een vernieuwende bestuurder die groot belang hechtte aan de kwaliteit van onderwijs en onderzoek en de nadruk legde op het meten van onderzoeksprestaties. Zo legde hij de basis voor de sterke wetenschappelijke reputatie van de faculteit en wist hij een belangrijke cultuuromslag tot stand te brengen. Internationaal was hij actief als president van de European Public Choice Society en de Société Universitaire Européenne de Recherches Financières en lid van diverse redactieraden van vooraanstaande wetenschappelijke tijdschriften. Ook is hij al jaren een vast lid van het Adviserend Comité Interne Promoties van de faculteit, waar hij kritisch en betrokken aanvragen tot promotie van wetenschappelijke staf mede beoordeelt. Verder stond hij aan de wieg van verschillende internationale samenwerkingsprojecten.

Hoofd onderzoek DNB

Tussen 2009 en 2022 combineerde De Haan het hoogleraarschap met zijn werk als hoofd wetenschappelijk onderzoek bij DNB in een periode van ingrijpende mondiale veranderingen. In die hoedanigheid begeleidde hij zo’n dertig wetenschappelijke medewerkers en was hij functioneel verantwoordelijk voor het wetenschappelijk onderzoek. Hij gaf een impuls aan het onderzoek op het gebied van betalingsverkeer, statistiek en toezicht, waarbij hij vooral aandacht vroeg voor gedrag en cultuur: lange tijd een ondergeschoven kindje bij DNB. Ook in deze functie heeft hij tal van jonge medewerkers en stagiairs van diverse universiteiten gemotiveerd en begeleid. Tot slot heeft hij in deeltijd een zeer belangrijk project voor DNB begeleid over de betrokkenheid van de bank en haar bestuurders bij de slavernij. Hij heeft een blijvende invloed gehad op het vergroten van het wetenschappelijke onderzoek van DNB en heeft bijgedragen aan de de rol en reputatie van DNB als kennisinstituut en als onafhankelijk economisch adviseur.

Man van verbinding

Eenieder die met de Haan heeft samengewerkt noemt hem een inspirerend rolmodel en een man van verbinding. Hij heeft een rustige, weloverwogen bestuurdersstijl die hij combineert met een overtuigende manier van communiceren. Als geen ander kan hij goed inschatten wanneer het menselijk belang zwaarder moet wegen dan het blind doorvoeren van een beleidsmaatregel, ook als hij die maatregel zelf heeft ingesteld. Hij is altijd bereid om anderen te helpen, vaak nog voor de vraag om hulp wordt gesteld. Mensen die hem goed kennen, roemen naast zijn reputatie, leiderschap en kennis vooral de doortastende wijze waarop hij zijn tijd en kennis heeft ingezet om een nieuwe generatie jonge onderzoekers te begeleiden op weg naar een glanzende carrière.