Klinische Psychologie

Ik ben Mike van der Moolen, een 25-jarige Zwollenaar. Ik woon sinds 5 jaar samen met mijn vriendin in Groningen, en werk nu zo’n 1,5 jaar als basispsycholoog bij Lentis.

Keuze voor de master

Tijdens mijn Bachelor Psychologie werd het mij steeds duidelijker dat ik de klinische richting op wilde. Ik was geboeid door de vraag hoe psychische klachten kunnen ontstaan, maar vooral ook hoe die klachten succesvol behandeld kunnen worden.

Met de masteropleiding heb ik mijn kennis over psychopathologie kunnen verdiepen en daarnaast kennis kunnen maken met het werken in de klinische praktijk. Ik vond het fijn dat je het vakkenpakket deels zelf kon samenstellen. Ik heb bijvoorbeeld vakken gekozen over cognitieve gedragstherapie, omdat ik al wist dat ik dit in mijn latere werk zou kunnen gebruiken.

Stage en onderzoek

Het hoogtepunt van de masteropleiding was voor mij een geïntegreerde stage bij het Traumacentrum van GGZ Drenthe. Ik heb hier gewerkt op de afdeling Veteranen en Geüniformeerden en tegelijkertijd mijn masterthese geschreven. Daarnaast mocht ik meewerken aan lopend onderzoek naar nieuwe behandelmethoden voor veteranen met PTSS-klachten. Op deze stage heb ik enorm veel kennis opgedaan over trauma-gerelateerde problematiek en daarbij ook veel geleerd over mezelf.

Nuttige vaardigheden

De academische en onderzoeksvaardigheden die ik tijdens de studie heb opgedaan, gebruik ik dagelijks. Door academisch schrijven kan ik rapportages en verslaglegging helder formuleren. En kritisch denken gebruik ik dagelijks in mijn werk, bijvoorbeeld door me voortdurend af te vragen of ik wel genoeg informatie over de cliënt heb en door kritisch te kijken naar welke (evidence-based) behandeling het beste aansluit.

Huidige baan

Toen ik in augustus 2023 afstudeerde, heb ik op verschillende vacatures gesolliciteerd voor de functie basispsycholoog. Ik had het geluk dat ik kon kiezen uit meerdere werkplekken, en ben uiteindelijk op mijn gevoel afgegaan. Ik koos ervoor om als basispsycholoog bij de afdeling PsyQ van Lentis in Emmen aan de slag gegaan. Ik werk er nog steeds met veel plezier.

Ik houd me in deze functie bezig met onder andere intakes, psychologisch onderzoek en voornamelijk met individuele en groepsbehandelingen van volwassenen met problematiek zoals angst en dwang, depressie, trauma, persoonlijkheidsproblematiek, ADHD en ASS. Wat ik vooral leuk vind aan mijn huidige baan is dat ik veel verschillende mensen met verschillende problemen tegenkom. Samen met iemand onderzoeken waarom diegene vastloopt en vervolgens toewerken naar een gemeenschappelijk doel geeft me veel energie!

Gemiddelde werkdag

Mijn gemiddelde werkdag bestaat grotendeels uit individuele behandelingen. Om 8.30 start ik mijn laptop op, lees eerst rustig mijn mail door en heb dan nog wat tijd voor administratie. Van 9-11 heb ik twee behandelgesprekken, vervolgens nog een uur administratietijd. Dan werk ik de rapportages uit en schrijf bijv. een brief naar de huisarts. Van 12-13 neem ik deel aan het multidisciplinair overleg om te vergaderen over cliënten. Na de pauze, om 13:30 heb ik nog drie behandelafspraken, die ik vervolgens om 16:30 uitwerk. Dan zit de werkdag erop.

Plannen

Ik hoop binnenkort te starten met de opleiding tot GZ-psycholoog. Het lijkt me leuk om mijn kennis en vaardigheden verder te verdiepen in het werkveld. Wat me leuk lijkt aan de GZ-opleiding is dat je altijd op twee verschillende werkplekken terecht komt en zo met verschillende doelgroepen leert omgaan.

Terugblik en adviezen

Ik kijk positief terug op mijn studententijd in Groningen. Ik ben me hier thuis gaan voelen en ben de stad steeds meer gaan waarderen. Ook de faciliteiten op de faculteit kon ik tijdens mijn studie altijd erg waarderen. Het Heymansgebouw vond ik een fijne plek om te komen. Je kon er goed studeren in de studieruimtes en er was lekkere koffie in de kantine.

Wees niet te streng voor jezelf en probeer te genieten van het proces. Ook als niet alles meteen lukt is dat oké, je bent ten slotte aan het leren!

Amber is 30 jaar en groeide op in Lemmer, Friesland. Ze begon haar studie Psychologie nadat ze eerder een pabo-opleiding had afgerond.


Ik ben mijn studieloopbaan begonnen aan de pabo. Achteraf weet ik dat de pabo niet mijn werkgebied is en ik uitdaging miste tijdens mijn opleiding. Die uitdaging vind ik nu wel bij psychologie. Na de pabo ben ik eerst aan het werk gegaan maar tijdens een paar maanden alleen reizen in Australië viel het kwartje: ik wilde iets met psychologie doen.
Na het tweede studiejaar wist ik zéker dat dit de studie voor mij is en en ik psycholoog wil worden. Ik dacht toen nog niet persé aan klinisch psycholoog, al vond ik de klinische vakken veruit het meest interessant. Wel wist ik dat ik één op één gesprekken wilde voeren. Op de pabo had ik al ontdekt dat dat me beter ligt.

Geen makkelijke weg

De eerste twee jaar van de Bachelor Psychologie gingen heel goed, zonder herkansingen behaalde ik 60 punten. Bij het eerste blok van het derde jaar ging het mis om verschillende redenen en knapte mijn elastiek.
Door het programma aan te passen, kon ik door. Een van de studieadviseurs van de faculteit heeft me heel goed geholpen. Het was heel fijn om een vertrouwenspersoon te hebben die goed aanvoelde wat ik aankon.

Motivatie

Op dit moment ben ik bezig met het afschrijven van mijn masterthese, dan moet ik nog één vak en de stage doen. De studie valt me best zwaar, maar het is helemaal mijn eigen traject geworden, anders dan het standaard pad. Dat die mogelijkheid er is, is bijzonder fijn. Ik weet dat ik als basispsycholoog, en uiteindelijk als GZ-psycholoog aan de slag wil. De gedachte aan het werk dat ik na mijn studie zal gaan doen motiveert me enorm.

Kwalitatief onderzoek

Voor mijn mastertheseonderzoek onderzocht ik de nazorgbehoefte bij cliёnten met ernstige depressieve en angstproblematiek. Via semi-gestructureerde interviews sprak ik acht mensen die hun behandeling bij Centrum Integrale Psychiatrie (CIP) bij Lentis hadden afgerond. Dat was dus kwalitatief onderzoek, daar had ik wel meer onderwijs in willen hebben. In het kwantitatief onderzoek miste ik het menselijke aspect weleens, tussen al die abstracties. Het persoonlijke geluid vind ik het mooie van kwalitatief onderzoek. Die terugkoppeling tussen wetenschap en praktijk is belangrijk.

Diepere erkenning

Ik denk dat ik me door mijn persoonlijke ervaringen beter kan verplaatsen in cliënten en ik ben ook anders naar wat ik geleerd heb gaan kijken. In mijn vroege studiejaren dacht ik soms simpel: je moet gewoon je gedachten omdraaien, zoals de cognitieve gedragstherapie lijkt te suggereren. Nu weet ik dat het niet altijd zo eenvoudig is. Als iemand ziek is, werken de hersenen gewoon anders. Het is belangrijk om te erkennen dat mensen vaak echt hulp nodig hebben om uit die mentale toestand te komen. Dat persoonlijk inzicht neem ik mee in mijn toekomstig werk als psycholoog: empathie, het belang van goed luisteren en een diepere erkenning van wat het betekent om ziek te zijn.

Advies voor aankomende studenten

Doe het niet op een bepaalde manier omdat je denkt dat het zo hoort, om het programma zo snel en zo goed mogelijk af te werken. Blijf nadenken waarom je iets doet, wat je wilt. Neem je tijd. Dan haal je er denk ik het meeste uit. Volg je (studie)pad vanuit een intrinsieke motivatie, vanuit jouw eigen ervaring.

Mijn naam is Lise Bouwsema, ik ben 24 jaar oud en opgegroeid in Bedum, vlakbij Groningen. Al sinds mijn jeugd ben ik gefascineerd door mensen: hun verhalen, de verbindingen die we maken, en hoe we door middel van gesprekken en contact elkaar kunnen begrijpen en ondersteunen. Buiten mijn studie vind je me vaak zingend, kokend, etend of klussend. Ik hou ervan om tijd door te brengen met mijn partner, vrienden en vriendinnen, familie en geniet van het buitenleven met fiets- en wandelvakanties.

Keuze

Tijdens mijn bachelor psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen had ik aanvankelijk een behoorlijk kritische kijk op klinische psychologie. Mijn beeld van de zorg in Nederland was gekleurd door een systeem dat sterk gericht leek op symptoomvermindering. De DSM, met zijn focus op diagnostische classificaties, leek me een beperkende manier om naar mensen te kijken. Ik vroeg me af of dit systeem echt recht deed aan de individuele ervaringen en behoeften van cliënten. Het leek alsof de menselijke complexiteit en de unieke verhalen werden gereduceerd tot een lijst van symptomen en protocollen.

Tijdens mijn studie merkte ik echter dat klinische psychologie me steeds meer begon te fascineren. Mijn gedachten bleven draaien rondom de vraagstukken en methoden die met deze richting te maken hadden.Tijdens de vakken die met klinische psychologie te maken hadden, stond ik helemaal aan. Na gesprekken met familie, mijn partner en vrienden realiseerde ik me dat mijn interesse in klinische psychologie geen doodlopende straat was, maar een pad dat ik verder wilde verkennen. Ik zie mijn kritische vragen nu als een uitdaging om mijn kennis en inzichten te verbreden. Door onderzoek te volgen, met anderen in gesprek te gaan en samen na te denken, hoop ik bij te dragen aan het behoud van de sterke punten van het huidige zorgsysteem en tegelijkertijd te werken aan positieve veranderingen in de zorg.

Een van de docenten die me tijdens mijn bachelor inspireerde, was de coördinator van de klinische track. Met haar praktijkvoorbeelden bracht ze de theorie tot leven en daagde ze ons uit om altijd een onderzoekende, kritische houding aan te nemen. Dit was precies wat ik zocht: de ideale balans tussen enthousiasme en reflectie. Mijn keuze viel dus toch op de master Klinische Psychologie. En dat in Groningen, natuurlijk—een stad waar ik me helemaal thuis voel. Het knusse, gezellige leven dat ik hier samen met mijn vriend heb opgebouwd, maakt dat ik hier nog graag wil blijven.

Eerste dag

Op de eerste dag van de master had ik hoge verwachtingen: ik dacht dat iedereen zich meteen zou openstellen voor nieuwe contacten en vriendschappen direct zouden beginnen. Na de eenzame corona periode tijdens mijn bachelor was ik daar echt aan toe. Maar in plaats van een bruisende sociale bijeenkomst, kwamen mijn medestudenten, luisterden we naar alle nieuwe informatie en verdwenen we na het introductiecollege weer naar huis.

Voelend dat dit mijn laatste kans was om mijn sociale studie leven te redden, besloot ik een oproep in de groepsapp te doen: wie had zin om naar het Noorderplantsoen te komen om elkaar te ontmoeten? Tot mijn verrassing bleek bijna iedereen behoefte aan contact te hebben. We verzamelden ons met een grote groep in het park, waar we gezellig kletsten en elkaar leerden kennen. Hoewel de master verder een zelfstandig jaar zou zijn, hebben we met die gezellige start een basis gelegd voor verdere vriendschappen.

Masterprogramma

De master Klinische Psychologie richt zich op het begrijpen van complexe psychologische problemen, het volgen van de nieuwste onderzoeksinzichten en het ontwikkelen van kritische denkvaardigheden. Het mooie is dat je binnen de master veel vrijheid hebt om je eigen pad te bepalen. Je kunt kiezen uit een breed aanbod vakken, zelfs buiten je faculteit, en zelfstudievakken zijn ideaal als je tijdens je stage je eigen studietempo wilt bepalen. Daarnaast krijg je volop keus in theseonderwerpen en doe je waardevolle sollicitatie-ervaring op, zowel voor je stage als je thesis.

Hoewel de master behoorlijk wetenschappelijk is, biedt het ook eindelijk de kans om praktijkervaring op te doen. Het was een intens en pittig jaar – misschien heb ik wat tijd nodig om bij te komen ;) – maar het was bovenal enorm leerzaam en leuk!

Stage

Tijdens mijn geïntegreerde stage bij Accare, een jeugd-GGZ-instelling, kon ik zowel mijn stage- als thesiswerk combineren op dezelfde locatie. Ik werkte binnen het team dat gespecialiseerd is in eetstoornissen, voedingsstoornissen en obesitas, en richtte me op kinderen en jongeren tot 18 jaar met complexe voedings- en eetproblemen, zoals anorexia nervosa, boulimia nervosa, ARFID (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder) en obesitas.

Voeding is iets wat ons allemaal raakt; we eten immers (als het goed is) elke dag. Toch worstelen veel mensen met deze fundamentele behoefte. Voor sommigen is eten een dagelijkse strijd, een bron van angst of ongemak in plaats van plezier. Het idee dat iets zo basaal als eten zo'n grote invloed kan hebben op onze gezondheid en welzijn, fascineert me enorm. Vaak zijn eetproblemen slechts een onderdeel van een breder geheel van emoties, ervaringen en omstandigheden; elke keer een nieuwe puzzel die je samen mag ontdekken. Het was bijzonder om me te verdiepen in al deze aspecten van het leven en om de mensen te ontmoeten die dagelijks met verschillende uitdagingen worstelen.

Nu mijn stage erop zit, kijk ik terug op een periode van grote persoonlijke en professionele groei. Wat me vooral is bijgebleven, is hoe je, zelfs als je aan het begin van je carrière staat, een wezenlijk verschil kunt maken in iemands leven. Soms worden niet alle gewenste stappen gezet, maar zelfs als de vooruitgang beperkt lijkt, kan de persoonlijke connectie die je opbouwt enorm veel impact hebben. De impact die je hebt, gaat verder dan alleen de behandelingen; het gaat om ondersteuning, meedenken, en het bieden van een luisterend oor.

Toekomst

Deze stage markeerde voor mij een omslag van theoretische, wetenschappelijke kennis naar de praktische realiteit van het samenwerken in een team en het functioneren in het werkveld. En goed nieuws; Accare heeft me een baan aangeboden op dezelfde afdeling en bij hetzelfde fantastische team, dus ik mag in oktober beginnen als psycholoog! Goh, wat spannend. Ik kijk ernaar uit om nog veel meer te leren en mijn bijdrage te leveren aan het vakgebied!

Mijn naam is Miriam Lommen, coördinator van de Master Klinische Psychologie. Ik ben scientist practitioner, wat betekent dat ik mijn academische werk - onderwijs verzorgen en onderzoek doen - combineer met mijn werkzaamheden in de klinische praktijk.

Binnen de masteropleiding coördineer ik het vak ‘evidence-based interventies’. In dit vak behandelen we hoe je als professional in de geestelijke gezondheidszorg te werk gaat, welke obstakels je kunt tegenkomen, en hoe je een professionele houding vasthoudt. Helaas wordt het enorme belang van academische vaardigheden bij het werken in de klinische praktijk nog wel eens vergeten. Bij ‘evidence-based interventies’ leer je hoe je deze vaardigheden inzet om de zorg voor je patiënten te verbeteren.

Ik ben ervan overtuigd dat we de kloof tussen de wetenschap en klinische praktijk verder kunnen dichten als we elkaars expertise beter op waarde weten te schatten en nauwer samenwerken. In de Master Klinische Psychologie proberen we daar al een start mee te maken!

Toen ik klaar was met de Master Klinische Psychologie was ik begin 20. Ik twijfelde of ik meteen de praktijk in wilde. Ik had stage gelopen bij GGZ Drenthe en ik merkte dat ik soms aansluiting miste bij bijvoorbeeld oudere cliënten. Ook had ik eigenlijk nog behoefte aan wat meer verdieping.

Daarom ben ik eerst promotieonderzoek gaan doen. Dat was heel interessant, ik deed onderzoek naar de behandeling van patiënten met terugkomende depressie en ik hield daarvoor veel interviews met patiënten. Het onderzoek doen beviel me wel, maar ik wilde daarna toch de praktijk in.

Ik heb vervolgens de opleiding tot gezondheidszorg(GZ)psycholoog gedaan. Wanneer je de master Klinische Psychologie hebt afgerond ben je basispsycholoog. Dan mag je niet zelfstandig diagnoses stellen en behandelingen uitvoeren. Ik werd aangenomen bij GGZ Drenthe om die opleiding te gaan doen. Tijdens de opleiding werkte ik gedurende twee jaar vier dagen per week en had ik één dag per week opleiding.

Na de opleiding mocht ik blijven en nu werk ik voor het Vroeg Interventie Psychoseteam van GGZ Drenthe. We werken voornamelijk met jongeren met een eerste psychose of een risico op een psychose. Ik doe bijvoorbeeld intakes, psychologisch onderzoek en cognitieve gedragstherapie met hen. Het is heel leuk en gevarieerd werk. Het is soms zwaar maar ook mooi om de jongeren te kunnen helpen.

Ik heb nog veel aan wat ik tijdens mijn studie geleerd heb. De gespreks- en onderzoeksvaardigheden komen nog iedere dag van pas. Er zit naar mijn mening niet zoveel verschil tussen onderzoek en praktijk. Je hebt een bepaalde hypothese, voor een onderzoek of over een patiënt, die je vervolgens gaat toetsen. Je verzamelt informatie, dat duurt een tijdje, en uiteindelijk kom je tot een bepaalde conclusie. De denkwijze is in beide gevallen hetzelfde.

Mijn advies voor huidige studenten is om een leuke stage te zoeken en om de juiste vakken te kiezen die je nodig hebt om toegelaten te worden tot de GZ-opleiding (mocht dat je ambitie zijn). Het is vrij lastig om in de GZ-opleiding terecht te komen, het aantal plekken is beperkt. Het is dus handig om een plan B te hebben.