Sasha Ivashchenko en Thijs van der Laan winnen Ben Feringa Impact Award 2026

Op dinsdag 9 juni werd de Ben Feringa Impact Award 2026 uitgereikt. De 6e editie van de jaarlijkse award ceremonie vond dit jaar plaats in Forum Groningen. Sasha Ivashchenko won de award in de categorie onderzoekers en Thijs van der Laan kreeg de prijs uitgereikt in de categorie studenten.

Onderzoekers

Sasha Ivashchenko (Faculteit Medische Wetenschappen/UMGC) won de award voor haar project “Revolutionizing Pediatric and Prenatal Cancer Imaging: 90% Dose Reduction with Total-Body PET/CT”, dat gericht is op het veiliger maken van PET/CT beeldvorming voor kinderen met kanker en andere ernstige aandoeningen.

Kinderen en zwangere patiënten die een kankerbehandeling ondergaan, moeten vaak herhaalde PET/CT-scans ondergaan, terwijl kinderen tot tien keer gevoeliger zijn voor straling dan volwassenen. Met overlevingskansen van kinderkanker die meer dan 80% bedragen, is het verminderen van stralingsblootstelling essentieel om secundaire kankers later in het leven te voorkomen. Met behulp van innovatieve total-body PET/CT-technologie optimaliseert dit UMCG-project de PET/CT-beeldvorming voor deze kwetsbare groepen. Het project heeft de stralingsblootstelling met meer dan 90% verminderd voor zwangere vrouwen en jonge kinderen, en de scantijden teruggebracht tot één minuut (van 15-20 minuten), waardoor narcose overbodig is geworden. Deze doorbraak zet een nieuwe wereldwijde standaard voor kinder- en prenatale beeldvorming, wat de veiligheid, het comfort en, op lange termijn, de gezondheidsuitkomsten aanzienlijk verbetert.

De jury was zeer verheugd over dit project. Het gaat in op een zeer belangrijk thema en toont daarbij slim ontwerp en grote relevantie. De jury prijst Sasha Ivashchenko’s vermogen om duidelijk uit te leggen waarom haar methode beter presteert dan bestaande praktijken. Dit is een opmerkelijke prestatie in een veld waar het veranderen van gevestigde werkprocessen een uitdaging kan zijn.

Studenten

Thijs van der Laan (Faculty Science & Engineering) kreeg de award uitgereikt voor zijn project “AI-phasia: Next-Word Prediction for Pauses and Paraphasias in Agrammatic Anomic Aphasic Speech Using Unidirectional Large Language Models”, dat gericht is op de AI-ondersteunende communicatie voor mensen met afasie.

Afasie is een veelvoorkomende taalstoornis na hersenletsel, dat ernstige woordvindingsproblemen en aarzelingen veroorzaakt, en vaak leidt tot moeilijk verstaanbare spraak. Het winnende project onderzoekt of voorspellingsmodellen voor het volgende woord deze sprekers in de praktijk kunnen ondersteunen tijdens echte gesprekken. Thijs van der Laan bouwde en evalueerde een compleet systeem dat waarschijnlijke volgende woorden voorspelt op momenten van aarzeling. De modeluitkomsten werden zowel kwantitatief als door menselijke beoordelaars beoordeeld, die veel voorspellingen als contextueel passend en potentieel bruikbaar in therapie en het dagelijks leven beoordelen. Klinisch specialisten reageerden positief toen de resultaten werden gepresenteerd op het AfasieNet-congres, wat leidde tot de deelname van negen revalidatiecentra aan de samenwerking. Het project biedt een realistische route naar hulpmiddelen die het oproepen van woorden tijdens alledaagse communicatie kunnen vergemakkelijken. Op de langere termijn kunnen deze tools worden aangepast voor andere groepen met woordvindingsproblemen, zoals mensen met dementie en oudere volwassenen.

De jury was zeer enthousiast over dit project. Het sprong ten eerste in het oog door zijn heldere en overtuigende schrijfstijl, met een innovatief idee als kern dat de essentie van AI als taalmodel perfect vangt. De jury was onder de indruk van hoe de positieve impact van AI wordt geïllustreerd, wat aantoont hoe innovatief en waardevol deze technologie kan zijn. De scriptie van Thijs van der Laan diende als pilotstudie voor een groter onderzoeksproject dat recentelijk een NWO-Veni-subsidie heeft ontvangen. Het project trok bovendien de aandacht van Museum NEMO en de Nederlandse omroep NOS.

Ben Feringa Impact Award

Jaarlijks onderscheidt de Rijksuniversiteit Groningen bijzondere prestaties van haar onderzoekers en studenten op het gebied van kennisbenutting met de Ben Feringa Impact Award. Hiermee worden wetenschappers en studenten met uitzonderlijke aandacht voor kennisbenutting geëerd. Onder kennisbenutting wordt het verbinden van wetenschappelijk onderzoek aan een professionele (niet-academische) en/of maatschappelijke (waaronder economische) praktijk verstaan. Het winnende project in de categorie studenten ontvangt een prijs van € 2500 ter vrije besteding. Dit bedrag wordt gefinancierd door het Ubbo Emmius Fonds. Het winnende project in de categorie onderzoekers ontvangt een prijs van € 5000 ter besteding aan verdere kennisbenutting.

De jury voor de beoordeling van de nominaties voor de Ben Feringa Impact Award 2026 bestond uit Francesco Picchioni (RUG/FSE), Bettina van Hoven (RUG/UCG), Lana Fahham (RUG/CvB), Joost van Egmond (Wetenschapsjournalist, Trouw), en Nienke Homan (Voorzitter KNVCI/CEO Impact Hydrogen).