Nature shaping nurture: the impact of parental genotypes on offspring outcomes
Natuur vormt opvoeding: de impact van ouderlijke genotypen op de uitkomsten van het nageslacht
Kinderen lijken vaak op hun ouders in gedrag en levensuitkomsten. Traditioneel worden deze overeenkomsten verklaard door genen die ouders aan hun kinderen doorgeven en door de omgeving waarin kinderen opgroeien. Dit proefschrift van Victória Trindade Pons onderzoekt een mechanisme dat deze twee factoren met elkaar verbindt, bekend als genetic nurture.
Genetic nurture verwijst naar de invloed van ouderlijke genen op kinderen via de opvoedingsomgeving. Zo kan een genetische aanleg van ouders voor een hoger opleidingsniveau invloed hebben op de thuisomgeving, verwachtingen of kansen die een kind krijgt, zelfs als het kind deze genen niet heeft geërfd. Dit kan vervolgens van invloed zijn op schoolprestaties en het aantal gevolgde jaren onderwijs in de volwassenheid.
Met behulp van gegevens uit de Nederlandse Lifelines-cohortstudie onderzoekt dit proefschrift genetic nurture voor een breed scala aan kenmerken, waaronder onderwijs, depressie en angst, middelengebruik en body mass index (BMI). Hiervoor is een methode ontwikkeld waarmee kan worden geschat welke ouderlijke genen niet zijn doorgegeven aan het kind, op basis van genetische gegevens van gezinnen. De resultaten laten duidelijke genetic nurture-effecten zien voor onderwijs: niet-overgedragen genen van ouders spelen hierbij een belangrijke rol. Voor rookintensiteit en BMI werden kleinere effecten gevonden. Voor depressie en angst, alcoholgebruik en het beginnen met cannabisgebruik werd in de volwassen leeftijd weinig tot geen bewijs gevonden voor genetic nurture.
Tot slot laat dit proefschrift zien dat het belang van genetic nurture verschilt tussen kenmerken en over het algemeen beperkt is in de volwassenheid. Deze bevindingen verbeteren ons begrip van hoe genetische en omgevingsfactoren samenhangen over generaties heen.