What are you looking at?
Beter presteren op de fiets door aanpassing van ‘optic flow’
Als je fietst, lijkt de weg onder je door te schieten en ook lijken objecten dichtbij sneller te bewegen dan dingen in de verte. Deze visuele beweging, ‘optic flow’ genoemd, speelt een belangrijke rol in hoe fietsers hun inspanning aanpassen. Sem Otten onderzocht hoe optic flow het gevoel van psychologisch momentum – het gevoel richting de winst te bewegen – en prestaties beïnvloedt. Deze inzichten laten zien dat wat je ziet tijdens het wielrennen invloed heeft op zowel prestaties als psychologisch momentum. Dit biedt mogelijkheden voor slimmere trainingsmethoden en innovatieve toepassingen, bijvoorbeeld in virtual reality.
Met behulp van virtual reality werden verschillende aspecten van optic flow aangepast terwijl mensen fietsten. Daaruit bleek dat vooral blootstelling aan snel bewegende elementen dichtbij de fietser, zoals de weg vlak voor het wiel, ervoor zorgen dat fietsers meer inspanning leveren en hun prestatie verbeteren. Ook werd gekeken of fietsers dit effect zelf kunnen sturen door hun blik op deze elementen te richten. Dat bleek minder effectief wanneer het volledige gezichtsveld zichtbaar bleef, wat suggereert dat juist het beperken van het gezichtsveld een rol speelt in het verhogen van inspanning en prestatie.
Ten slotte bleek dat de beweging van tegenstanders een sterk effect heeft. Wanneer je een tegenstander nadert, wat je kunt zien doordat deze visueel groter wordt, versterkt dit het gevoel van momentum. Veranderingen over tijd spelen hierbij een belangrijke rol: een versnellende nadering versterkt dit gevoel, terwijl een vertragende nadering het juist verzwakt.