Optimizing prehabilitation in pancreatic surgery: towards patient-centred care
Optimalisering van prehabilitatie bij pancreaschirurgie: op weg naar patiëntgerichte zorg
Een operatie aan de alvleesklier is een complexe en ingrijpende behandeling, waarbij nog steeds veel patiënten complicaties ontwikkelen. Niet alleen de ziekte en de operatie zelf bepalen dit risico, maar ook patiëntgebonden factoren, zoals lichamelijke conditie, voeding en mentale veerkracht spelen een belangrijke rol. Het identificeren en verbeteren van deze beïnvloedbare risicofactoren vóór een operatie wordt prehabilitatie genoemd.
Dit proefschrift van Heleen Driessens onderzocht hoe prehabilitatie bij alvleesklierchirurgie verder kan worden ontwikkeld en onderdeel kan worden van de dagelijkse zorg. Uit landelijk onderzoek bleek dat prehabilitatie in veel Nederlandse ziekenhuizen al wordt toegepast, maar dat de inhoud en uitvoering sterk verschillen. Het onderzoek laat daarnaast zien hoe patiënten beter kunnen worden gescreend en gevolgd. Een korte fietstest, de modified steep ramp test, bleek een praktische manier om fysieke fitheid te beoordelen. Continue glucosemetingen toonden aan dat verhoogde bloedsuikerwaarden rondom een operatie veel voorkomen. Ook bleken beperkte gezondheidsvaardigheden samen te hangen met minder gunstige uitkomsten na de operatie. Daarnaast was prehabilitatie geassocieerd met een kleinere kans op het ontwikkelen van een delier na alvleesklierchirurgie.
Dit proefschrift laat zien dat prehabilitatie meer omvat dan alleen fysieke training en vraagt om een brede, patiëntgerichte voorbereiding op een operatie. De volgende stap is een gestandaardiseerd maar persoonlijk programma, toegankelijk voor alle patiënten en gericht op de risicofactoren die bij hen spelen. Daarbij moeten niet alleen complicaties, maar ook herstel en kwaliteit van leven centraal staan. Een lopende landelijke studie in dertien Nederlandse ziekenhuizen implementeert zo’n prehabilitatie programma en meet wat het effect ervan is.