Gene-environment interplay in the development of overweight during adolescence
Samenhang omgevings- en genetische factoren bij ontstaan van overgewicht
Het blijft een vraag hoe het komt dat sommige jongeren overgewicht ontwikkelen en andere niet. Marthe de Roo onderzocht hoe genetische aanleg (‘nature’) en omgevingsfactoren (nurture’) gezamenlijk samenhangen met individuele verschillen in BMI en overgewicht van de kindertijd tot de vroege volwassenheid. Zowel genetische aanleg als gezins- en omgevingsfactoren, zoals sociaaleconomische omstandigheden en de manier waarop ouders het eetgedrag van hun kind aansturen, bleken te correleren met verschillen in gewichtsontwikkeling bij jongeren. Robuust bewijs dat gezins- en omgevingsfactoren de invloed van genetische aanleg versterken of afzwakken tijdens de adolescentie bleef beperkt.
Het proefschrift combineert analyses van longitudinale cohortdata uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk met een systematische review en meta-analyse van eerder onderzoek. Vanuit maatschappelijk perspectief benadrukken de resultaten dat overgewicht bij jongeren niet kan worden gereduceerd tot individuele keuzes of uitsluitend tot ouderlijk opvoedgedrag. Overgewicht ontstaat door een combinatie van genetische aanleg en individuele, gezins- en maatschappelijke omstandigheden die het risico op overgewicht kunnen vergroten. Verdere onderzoek is nodig om beter te begrijpen welke omgevingsfactoren voor welke jongeren en in welke ontwikkelingsfase werkelijk verschil maken. Deze kennis kan helpen om preventiestrategieën vorm te geven en kan bijdragen aan een genuanceerder maatschappelijk debat over overgewicht.