Beyond the initial impact of aneurysmal subarachnoid hemorrhage
Naast de aanvankelijke gevolgen van een aneurysmatische subarachnoïdale bloeding
Een hersenbloeding door een gebarsten hersenaneurysma heet een aneurysmatische subarachnoïdale bloeding. Dit is een ernstige vorm van een beroerte die plotseling, als bij donderslag, begint met zeer hevige hoofdpijn, soms met bewustzijnsverlies en verlammingsverschijnselen. Ongeveer een derde van de patiënten overlijdt en bij overlevenden zijn de gevolgen voor het dagelijks leven vaak groot.
Nadat het gebarsten aneurysma is behandeld om een hernieuwde bloeding te voorkomen, kunnen er in de dagen tot weken daarna alsnog ernstige complicaties optreden door een verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen, waardoor zuurstoftekort ontstaat (delayed cerebral ischemia, DCI). Dit komt onder meer door vaatspasmen in de grote hersenvaten en een verminderde werking van de haarvaten. Hierdoor kunnen herseninfarcten ontstaan die vaak leiden tot blijvende beperkingen. Het vroegtijdig opsporen van deze complicatie is daarom cruciaal.
In dit proefschrift van Joep van der Harst is onderzocht welke methoden kunnen helpen om DCI tijdig te voorspellen. Daarbij zijn bestaande technieken zoals echo-onderzoek (TCD) en geavanceerde afbeelding van de hersenvaten (CTA) bestudeerd. Daarnaast is een nieuwe methode onderzocht, infrarood-spectroscopie (NIRS), waarmee het zuurstofgehalte in de hersenen kan worden gemeten.
Ten slotte zijn nieuwe scores ontwikkeld om de ernst en uitgebreidheid van DCI systematisch en eenduidig vast te leggen. De resultaten van dit proefschrift laten zien dat deze scores DCI beter kunnen voorspellen en daarmee veelbelovend zijn voor de bewaking van patiënten met een gebarsten hersenaneurysma. Door deze gegevens te combineren, kan de zorg steeds beter worden afgestemd op het individu, met als doel om hersenschade vroegtijdig te voorkomen.