Improving population-based cervical cancer screening using DNA methylation markers in self-samples
Verbetering van bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker met behulp van DNA-methyleringsmarkers in zelf afgenomen monsters
Het Nederlandse bevolkingsonderzoek heeft als doel het vroegtijdig opsporen van baarmoederhalskanker. Eerst wordt getest op het humane papillomavirus (HPV) via een uitstrijkje of zelfafnameset, gevolgd door een cytologische vervolgtest. Bij een positieve HPV-uitslag via de zelfafnameset moet de vrouw alsnog naar de huisarts voor een uitstrijkje. Dit extra huisartsbezoek leidt vaak tot onrust en vertraging tot een einduitslag. In dit proefschrift is gekeken naar een vervolgtest die direct op hetzelfde HPV-positieve zelfafnamemateriaal uitgevoerd kan worden.
Hiervoor werden verschillende DNA-methylatiemarkers onderzocht en werd een drie-markerpanel met zo hoog mogelijke sensitiviteit en specificiteit geselecteerd, dat vervolgens werd gevalideerd in een grote serie HPV-positieve zelfafnamematerialen uit het bevolkingsonderzoek. Het panel bleek een betrouwbaar alternatief voor cytologie voor het opsporen van ziekte (CIN3+).
Niet alle vrouwen nemen deel aan het bevolkingsonderzoek. De ervaringen van deelnemers zijn in kaart gebracht om deelname te kunnen vergroten. Deelnemers kozen voor de zelfafnameset vanwege het gemak en comfort, terwijl twijfels over de betrouwbaarheid en angst om de test verkeerd uit te voeren redenen waren om deze niet te gebruiken. Verder is bestudeerd of het drie-markerpanel een kosteneffectief alternatief is in vergelijking met de huidige cytologische vervolgtest. Dit bleek inderdaad het geval.
De conclusie van dit onderzoek van Jolien de Waard is dat bij het gebruik van een zelfafnameset een vervolgtest op basis van DNA-methylatie het extra bezoek aan de huisarts overbodig zou maken en zorgt voor snellere doorverwijzing naar de gynaecoloog wanneer dat nodig is. Daarnaast leidt het tot lagere kosten, meer gemak voor de vrouw en toont het goede prestaties voor het opsporen van CIN3+.