Asteraceae in isolation
Asteraceae in isolatie: Eilandbiogeografie van de grootste plantenfamilie
Eilanden zijn hotspots van biodiversiteit en herbergen een onevenredig groot aantal soorten ondanks hun kleine landoppervlakte. Veel eilandsoorten zijn endemisch en komen nergens anders voor. Eilanden staan bekend om hun spectaculaire adaptieve radiaties, zoals Darwins vinken op de Galápagos en de iconische Hawaiiaanse zilverzwaluwalliantie. Deze systemen worden al lange tijd beschouwd als natuurlijke laboratoria die inzicht bieden in de ecologische en evolutionaire processen die biodiversiteit genereren en in stand houden.
In dit proefschrift onderzocht ik hoe ecologische en evolutionaire processen de plantendiversiteit op eilanden vormgeven. Met ongeveer 34.000 soorten is de Asteraceae-familie de meest diverse plantenfamilie ter wereld en een prominent onderdeel van de eilandflora. Asteraceae biedt een krachtig perspectief om te onderzoeken hoe biodiversiteit op eilanden ontstaat, in stand wordt gehouden en verloren gaat. Ik werkte op verschillende schaalniveaus en combineerde macro-ecologische, fylogenomische en biogeografische modellen om een completer beeld te krijgen van de diversiteit van Asteraceae op eilanden.
Mijn werk laat zien dat Asteraceae uitzonderlijk succesvol zijn op oceanische eilanden, waar de diversiteit geconcentreerd is in specifieke archipels en geslachten en gevormd wordt door herhaalde eilandradiaties. Op grote ecologische schaal komt de soortenrijkdom van inheemse soorten overeen met de klassieke eilandbiogeografietheorie. Analyses op evolutionaire en archipelschaal laten daarentegen dynamieken in de samenstelling van gemeenschappen zien die afwijken van de klassieke voorspellingen van de eilandbiogeografie. Soortvormingsgedreven gemeenschappen kunnen functioneren onder niet-evenwichtsdynamieken, wat aantoont dat soortvorming niet genegeerd kan worden in eilandbiogeografiemodellen, met name op grote, afgelegen archipels. Samen laten deze bevindingen zien dat de processen die de biodiversiteit op eilanden vormgeven, schaalafhankelijk zijn.
Dit proefschrift belicht ook de belangrijkste uitdagingen voor het behoud van eilandflora's. De instandhoudingsbeoordelingen voor eiland-Asteraceae zijn nog steeds ernstig onvolledig. De moderne, door de mens veroorzaakte uitstervingspercentages liggen honderden keren hoger dan de natuurlijke achtergrondpercentages. Antropogene uitstervingen hebben ernstige en diepgaande evolutionaire gevolgen voor deze kwetsbare eilandflora's. Inzicht in de patronen en processen die de ongelooflijke diversiteit aan planten op eilanden genereren, is essentieel voor zinvol behoud.