Twists and turns
Kronkels: sekse- en genderverschillen in de ziektetrajecten van veel voorkomende somatische symptomen
Iedereen ervaart zo nu en dan lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, misselijkheid en vermoeidheid. Meestal gaan deze veelvoorkomende lichamelijke klachten vanzelf over, maar soms houden deze aan. In dit promotieonderzoek van Aranka Ballering zijn de verschillen tussen mannen en vrouwen in hun gezondheid en de gezondheidszorg onderzocht, met zowel een biologische (geslacht) als psychosociale (gender) invalshoek.
Allereerst bestaan er man-vrouwverschillen in het ontstaan van lichamelijke klachten. Het onderzoek toont aan dat genetische factoren, die ten grondslag kunnen liggen aan lichamelijke klachten, verschilt tussen mannen en vrouwen.
Ook in opvoedkundige processen, die bijdragen aan in hoeverre iemand lichamelijke klachten ervaart, worden verschillen gezien tussen jongens en meisjes. Vervolgens wordt aangetoond dat vrouwen meer, ernstigere en langdurigere lichamelijke klachten ervaren dan mannen. Dit geldt ook voor aanhoudende klachten rondom COVID-19 (long COVID). Vrouwen zoeken ook vaker hulp van de huisarts voor hun lichamelijke klachten dan mannen, maar huisartsen doen minder vaak lichamelijk onderzoek, diagnostische beeldvorming en geven minder vaak een verwijzing naar een specialist bij vrouwelijke patiënten dan bij mannelijke.
Deze verschillen in diagnostisch onderzoek dragen bij aan de lagere kans op een diagnose voor de lichamelijke klachten van vrouwen. Wanneer vrouwen diagnostisch onderzoek aangeboden kregen is dit ook minder effectief dan bij mannen. Ook tijdens de eerste fase van de COVID-19 pandemie werden er verschillen in het testen voor en diagnosticeren met COVID-19 tussen mannen en vrouwen gezien: mannelijke hulpverleners werden vaker getest en gediagnosticeerd dan vrouwelijke hulpverleners.
In dit promotieonderzoek zijn niet alleen man-vrouwverschillen in gezondheid geïdentificeerd, maar zijn ook aanbevelingen gedaan om epidemiologisch onderzoek geslachts- en gendersensitiever te maken.