Molecular and cellular processes in salivary gland homeostasis and regeneration
Moleculaire en cellulaire processen bij de homeostase en regeneratie van speekselklieren
Speeksel vervult essentiële functies bij de spijsvertering en beschermt de mondgezondheid. De productie van speeksel wordt in stand gehouden door de speekselklieren. Auto-immuunziekten, bijwerkingen van medicatie en bestraling voor hoofd-halskanker kunnen de speekselklieren blijvend beschadigen en hun functie verminderen. Dit kan leiden tot een toename van mondinfecties, tandcariës, pijn en problemen met slikken en spreken, wat sociale isolatie en een verminderd welzijn kan veroorzaken. Er bestaan geen curatieve behandelingen die de functie van de speekselklieren kunnen herstellen. Dit onderzoek van Paola Serrano Martinez richt zich op de ontwikkeling van een regeneratieve benadering, wat vraagt om kennis over de stamcellen van de speekselklier en over de moleculaire signalen die hun functie aansturen.
Om dit beter te begrijpen, is er gebruikgemaakt van organoïde modellen die stamcellen bevatten en de samenstelling van de speekselklier nabootsen. Allereerst is er een nieuw speekselklierorganoïde-model ontwikkeld waarmee we laten zien dat er geen verschillen in stralingsgevoeligheid zijn tussen twee belangrijke speekselklieren. Om nieuwe speekselklierstam- en voorlopercellen te identificeren, is de rol van cellen in rusttoestand onderzocht, wat leidde tot de ontdekking dat alleen actief delende cellen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van de speekselklier. Daarnaast identificeerden wij dat de Hippo- en Notch-signaalroutes op verschillende manieren bijdragen aan de balans en regeneratie. Specifiek vonden wij dat de Notch-signaalroute de dynamiek van een specifieke populatie speekselkliercellen reguleert.
Deze resultaten verschaffen dieper inzicht in de cellulaire en moleculaire mechanismen die het onderhoud en de regeneratie van de speekselklier aansturen. Deze kennis kan bijdragen aan de ontwikkeling van regeneratieve therapieën voor patiënten met een verminderde speekselfunctie.