Discursive norms at the crossroads
Een andere kijk op energiezekerheid
Yara Marusyk onderzocht voor haar promotie hoe energiezekerheid kan worden begrepen en bestuurd in tijden waarin oorlog, energietransitie en onderlinge afhankelijkheid samenkomen. Om deze vraag te beantwoorden bekeek ze de energiediscoursen tussen de EU en Rusland en tussen de EU en Oekraïne. Marusyk ontwikkelt in haar proefschrift een herconceptualisering van energiezekerheid door te kijken naar discursieve normen die opereren in twee verschillende contexten: geopolitiek en mondiaal energiebestuur. Concreet beschrijft ze twee onderling verbonden puzzels. Ten eerste: hoe worden discursieve normen zoals ‘gas als back-up voor hernieuwbare energie’ en ‘leveringszekerheid’ verschillend ingekaderd binnen institutionele en geopolitieke omgevingen? Ten tweede: hoe versterkt Oekraïne’s energietransitie zijn internationale handelingsvermogen en veranderende rol in energiebestuur te midden van gewapend conflict?
De overkoepelende vraag van het onderzoek is of de wereld kan verschuiven van de logica van geopolitiek (machtsrivaliteit, securitisering, dwang) naar de logica van bestuur (instituties, normen, samenwerking). Energie wordt steeds vaker benaderd vanuit veiligheid, militarisering en strategische autonomie. Toch blijft bestuur levendig aanwezig in internationale energieorganisaties zoals de International Gas Union (IGU) en het International Renewable Energy Agency (IRENA), in Oekraïne’s op de EU afgestemde energietransitie, en in de aanhoudende normatieve taal van samenwerking.
Door deze puzzels te adresseren levert Marusyks proefschrift twee kernbijdragen. Ten eerste reconceptualiseert het energiezekerheid als een normgeladen, discursief geconstrueerd domein in plaats van een louter marktgedreven kwestie. Ten tweede positioneert het Oekraïne niet als een passieve buffer of geopolitieke pion, maar als een transitieland met groeiend handelingsvermogen, waarvan de afstemming op de Europese energietransitie nieuwe strategische mogelijkheden opent — zelfs onder de omstandigheden van de grootschalige Russische invasie.