The Gospel of Thomas (NHC II, 2): a fragmentary writing, scholarly readership and discursive imagination
Het Evangelie van Thomas (NHC II, 2): een fragmentarisch geschrift, een wetenschappelijk lezerspubliek en discursieve verbeeldingskracht
Mijn proefschrift is een driedelig onderzoek naar de leespraktijken binnen het academische ecosysteem die zich vanaf 1945 tot op heden hebben ontwikkeld rond de tekst die bekendstaat als het Koptische Evangelie volgens Thomas (hierna ‘Thomas’ genoemd) en die in Nag Hammadi werd ontdekt. In deze drie delen beargumenteer ik dat Thomas een assemblage van fragmenten en een fragmentarisch geschrift is. Ik lees het bewust buiten de theologische context waarin het kunstmatig is geplaatst door de theologische wetenschappelijke machine.
Het eerste deel is een mappingproces dat de belangrijkste wetenschappelijke aandachtspunten rond deze tekstualiteit benadrukt: van de veronderstelde relaties met de zogenaamde geschriften van het Nieuwe Testament en de uitsluiting ervan uit de dominante christelijke ‘canon’ tot de waarschijnlijke relaties met aanverwante niet-christelijke literatuur. Dit deel laat zien hoe een mogelijke consensus theorie onder de meningen met betrekking tot Thomas in conflict staat met categorieën die zijn overgenomen uit het heresiologische discours en op Thomas worden toegepast als een wetenschappelijke voortzetting van heresiologische discursieve praktijken binnen de academische wereld.
In het tweede deel wordt ingegaan op de verschillende manieren waarop de wetenschappelijke wereld een bepaald concept, namelijk de ‘Thomasine’-traditie, heeft bedacht en ontwikkeld. Mijn onderzoek naar dit concept heeft de nadruk gelegd op de belangrijke academische implicaties ervan, met name het proces van de literaire domesticatie ervan. Dit proces is al in gang gezet binnen de wetenschap die zich bezighoudt met Thomas.
Het derde deel richt zich op de leespraktijk zoals die op Thomas wordt toegepast. In dit deel wordt beargumenteerd dat nieuwe leeswijzen van Thomas alleen mogelijk zijn als de theologische leespraktijk niet langer op dergelijke tekstualiteiten wordt toegepast. Dergelijke benaderingen maken plaats voor genuanceerde en historische perspectieven.