dr. M. (Martina) Althoff

Associate professor

dr. M. (Martina) Althoff
E-mail:
m.althoff rug.nl

Research

Research units:

Postal address:
United Kingdom

Research interests

Criminaliteitsdiscoursen en de publieke opinie

De centrale vraag van dit onderzoeksperspectief is hoe criminaliteitsvraagstukken in het publieke debat worden besproken en welke betekenissen hierbij toegewezen worden. Collectieve betekenissen en hierin zich uitdrukkende collectieve gevoelens te onderzoeken is maatschappelijk relevant. Hoe over de sociale werkelijkheid wordt gesproken maakt deel uit van de werkelijkheid waarbinnen het (straf)recht zijn plaats inneemt. Publieke discoursen komen voort uit de samenleving én beïnvloeden deze. Maatschappelijke discoursen bepalen de beleving van de werkelijkheid van criminaliteit en straf. Hierop aansluitend is de vraag niet alleen hoe een specifieke framing de publieke opinie beïnvloedt maar ook wat mogelijke effecten zijn van een dergelijke beeldvorming. Collectieve betekenissen kunnen tot dramatisering en maatschappelijke uitsluitingen maar ook tot bagatellisering leiden. Een ander vraag is wat het discours over misdaad en straf vertelt over de morele structuur van de samenleving.

Recente publicatie:

Althoff, M. (2017), Securitisering en seksualisering van migratie: het debat over oud en nieuw in Keulen. Tijdschrift over Cultuur en Criminaliteit (7) 3, pp. 6-30. doi: 10.5553/TCC/221195072017007003002

Althoff, M. (2018), Mediaberichten, framing en hypes: over de relatie van media en criminaliteit en de analyse hiervan. PROCES (97) 6, pp.341-352. doi:10.5553/PROCES/016500762018097006003  

Strafrecht, maatschappelijk onrust en vertrouwen in de rechtspraak

Wat van het strafrecht wordt verwacht is de afgelopen decennia enorm veranderd. Naast strafrechtelijke handhaving van criminaliteit en criminaliteitsbestrijding heeft strafrecht nieuwe doelen, zoals preventie en minimalisering van risico’s en wordt strafrecht in toenemende mate verantwoordelijk gesteld voor het tevredenstellen van de publieke opinie. Tegelijkertijd is de toenemende verantwoordelijkheid voor het voorkomen van criminaliteit geen exclusieve taak van het strafrecht. De samenleving, maatschappelijke organisaties en de burger worden steeds meer betrokken bij het voorkomen van criminaliteit. De sociale aspecten die dit beïnvloeden zijn de interesses, belangen en behoeftes van de burgers, die juist worden verondersteld deel uit te maken van de maatschappelijke orde. Deze situatie kan tot conflicten tussen de burger en de overheid leiden door maatschappelijke onrust over rechterlijke beslissingen (een voorbeeld is hier eigenrichting). Dit bergt ook het risico in zich dat het vertrouwen in de rechtsspraak ter discussie wordt gesteld. Vertrouwen van burgers in de rechtspraak is essentieel voor de legitimiteit van het strafrecht en de strafrechtspleging. De toenemende medialisering van het (straf)recht en de samenleving en de toenemende maatschappelijke druk in verband met de toegeschreven verantwoordelijkheid, dwingt rechtsspraak wel op de publieke discussies omtrent straffen en rechtsspraak te reageren. Ook wordt van haar verwacht dat de werkwijze transparant wordt gemaakt, wordt gerechtvaardigd en gemotiveerd. Voorbeeld is hier de discussie over televisiecamera’s in de rechtszaal en de ermee verbonden nieuwe persrichtlijnen. Het zijn voorbeelden waar tegemoet wordt gekomen aan de eisen van de samenleving en de burger over meer transparantie van de rechtspraak en uitleg over rechterlijke beslissingen. Over de maatschappelijke effecten van deze veranderingen is weinig bekend. Dit behoeft nader onderzoek.

Publicaties:

M. Althoff, Astrid Bosch, Willem de Haan (2010), Het recht op straat. Eigenrichting en burgerlijke rechtshandhaving. In: M. Althoff en J. Nijboer (red.) Zoeklicht op geweld. Sociale conflicten in het publieke domein. Den Haag: Boom, pp. 233-247.

M. Althoff (2013), Mediabeelden over misdaad en straf en het risico van strafrechtspraak als infotainment. In: A. Dijkstra, B.F. Keulen en G. Knigge (red.) Het Roer Recht. Liber Amicorum aangeboden aan Wim Vellinga en Feikje Vellinga-Schootstra. Zutphen: Paris, pp.17-26. 

Gender in recht en criminaliteit

Onderzoek doen vanuit het genderperspectief behelst onderzoek naar vrouwen én mannen. Criminaliteit wordt vanuit dit perspectief gezien als een mogelijkheid om uitdrukking te geven aan je genderidentiteit en kan het motief tot het plegen van bepaalde delicten beïnvloeden. Sociale constructies van mannelijkheid en vrouwelijkheid spelen ook in de hele strafrechtelijke keten en het beleid een rol. Dit betreft o.a. de politie, de rechterlijke macht en uiteraard ook het gevangeniswezen waarbij culturele patronen en genderspecifieke normen van invloed zijn. Het onderzoek naar gender in recht en criminaliteit kan laten zien dat genderverhoudingen asymmetrisch zijn waardoor zich ongelijkheid voordoet.

Publicaties:

Althoff, M. (2014), Het politiewerk en gendergerelateerde selectiviteit. Processen van waarnemen, interpreteren, beoordelen en beschrijven van gender. PROCES (93) 1, pp. 71-78.

Zeegers, N. & M. Althoff (2015), Regulating Human Trafficking by Prostitution Policy? An Assessment of the Dutch and Swedish Prostitution Legislation and its Effects on Women’s Self-determination. European Journal of Comparative Law and Governance 2, pp. 351-378.

Althoff, M., e.a. (2017), Feministische Methodologien und Methoden: Traditionen, Konzepte, Erörterungen. Springer VS.

Publications
  1. Genderneutrality and the Prevention and Treatment of Violence - A Dutch Perspective

    Althoff, M., Slotboom, A-M. & Janssen, J., 11-Sep-2019, In : Women & Criminal Justice. 13 p.

    Research output: Contribution to journalArticleAcademicpeer-review

  2. Weerbaar tegen geweld door aandacht voor gender

    Althoff, M., Janssen, J. & Slotboom, A-M., Aug-2019, In : Proces. 98, 4, p. 242-249 8 p.

    Research output: Contribution to journalArticleAcademicpeer-review

  3. Mediaberichten, framing en hypes: over de relatie van media en criminaliteit en de analyse hiervan

    Althoff, M., 14-Dec-2018, In : Proces. 97, 6, p. 341-352 12 p.

    Research output: Contribution to journalArticleAcademicpeer-review

  4. Securitisering en seksualisering van migratie: Het debat over oud en nieuw in Keulen

    Althoff, M., 2017, In : Tijdschrift over Cultuur & Criminaliteit. 7, 3, p. 6-30 25 p., 1.

    Research output: Contribution to journalArticleAcademicpeer-review

  5. Feministische Methodologien und Methoden: Traditionen, Konzepte, Erörterungen

    Althoff, M., Apel, M., Bereswill, M., Gruhlich, J. & Riegraf, B., 2017, 2 ed. Wiesbaden: Springer VS. 443 p. (Lehrbuch zur sozialwissenschaftlichen Frauen- und Geschlechterforschung)

    Research output: Book/ReportBookAcademic

View all (60) »

Press / Media
  1. Verhalen over geweld en criminaliteit worden altijd interessant gevonden

    Martina Althoff

    01/08/2019

    1 Media contribution

    Press/Media: Expert CommentPopular

  2. Mannen plegen vaker fysiek en seksueel geweld, vrouwen stalken en schelden eerder

    Martina Althoff

    30/06/2019

    1 Media contribution

    Press/Media: Expert CommentPopular

  3. Met enkel het strafrecht loop je het risico dat uiteindelijk niemand zich begrepen voelt

    Martina Althoff

    20/02/2019

    1 Media contribution

    Press/Media: Expert CommentPopular

View all (3) »

Activities
  1. Tijdschrift over Cultuur & Criminaliteit (Journal)

    Martina Althoff (Peer reviewer)
    Jan-2019Sep-2019

    Activity: Publication peer-review and editorial workEditorial activityAcademic

  2. Gesellschaft für interdisziplinäre wissenschaftliche Kriminologie (External organisation)

    Martina Althoff (Member)
    Jan-2019Dec-2019

    Activity: MembershipMembership of boardAcademic

  3. Tijdschrift over Cultuur & Criminaliteit (Journal)

    Martina Althoff (Editorial board member)
    Jan-2019Dec-2019

    Activity: Publication peer-review and editorial workEditorial activityAcademic

View all (50) »

View graph of relations

ID: 203691