Hoe is het leven? Een brede blik op welvaart| Senioren Academie Sociëteit
Lezing "Hoe is het leven? Een brede blik op welvaart" door spreker Herman de Jong.
Hoe meten we welvaart en veranderingen daarin? Deze vraag vormt een centraal thema binnen de economische wetenschap en het beleidsdebat. Lange tijd gold het bruto binnenlands product (BBP) als de belangrijkste indicator voor het meten van economische vooruitgang en maatschappelijk welzijn. Het BBP per hoofd meet de gemiddelde waarde van goederen en diensten die binnen een land via markt en overheid worden geproduceerd en verhandeld, en daarmee inkomen genereren.
Sinds het begin van de industriële revolutie, ruim twee eeuwen geleden, is het inkomen per hoofd in landen met moderne economische groei spectaculair gestegen. Schattingen wijzen op een toename met een factor van 16 tot 20. Per persoon beschikken we tegenwoordig over een veelvoud aan goederen, diensten en huisvesting vergeleken met het niveau rond 1800. Dit proces is het resultaat van een brede modernisering, gekenmerkt door technologische ontwikkeling, stijgende productiviteit en institutionele veranderingen.
Tegelijkertijd verloopt deze ontwikkeling niet uniform. Niet alle landen nemen gelijktijdig of in gelijke mate deel aan dit groeiproces. Integendeel, de ongelijkheid tussen landen is sinds 1800 eerder toegenomen dan afgenomen. Daarnaast groeit het besef dat het BBP slechts een gedeeltelijk en soms misleidend beeld geeft van welvaart. Zo heeft het CBS in 2018 de Monitor Brede Welvaart ontwikkeld, waarin meerder indicatoren van de levenskwaliteit zijn opgenomen. In deze lezing wordt betoogd dat een herijking van welvaartsmeting noodzakelijk is, waarbij zowel de beperkingen van traditionele indicatoren als alternatieve benaderingen worden gepresenteerd.
Over Herman de Jong
Herman de Jong is emeritus hoogleraar economie. Hij studeerde geschiedenis en economie en schreef een proefschrift over de ontwikkeling van de industrie in Nederland. Tijdens zijn academische loopbaan aan de RUG heeft hij onderzoek gedaan naar vergelijkende welvaart in Europa, de Verenigde Staten en China. In 2013 ontving hij daarvoor een VICI-subsidie. Momenteel werkt hij aan een door NWO ondersteund digitaliserinsproject van de Amsterdamse Beurs 1796-1940 dat binnenkort wordt afgerond. Hij is bestuurlijk actief geweest als wetenschappelijk directeur van het N.W. Posthumus Instituut voor economische en sociale geschiedenis en was decaan van de Groningse Faculteit Economie en Bedrijfskunde. Van 2020 tot 2025 gaf hij mede leiding aan het Talent Development programma van de RUG.