Diversity Week: Wat is neurodiversiteit?

Van maandag 5 tot en met vrijdag 9 oktober viert de RUG de Diversity Week. Gedurende deze week worden studenten en medewerkers uitgenodigd deel te nemen aan verschillende activiteiten om te leren en te delen over allerlei aspecten van diversiteit die binnen onze academische gemeenschap te vinden zijn. Om je alvast een voorproefje te geven, leggen universitair hoofddocent psychologie Yvonne Groen en universitair docent psychologie Novika Purnama Sari uit hoe begrip voor neurodiversiteit de universiteit een betere plek maakt voor ons allemaal.

^{Tekst: Marrit Wouda, Corporate Communicatie}

Divers vs Divergent

De termen 'neurodiversiteit' en 'neurodivergentie' worden wel eens door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. 'Neurodiversiteit is de natuurlijke variatie in de ontwikkeling van het menselijk brein,' legt Groen uit. ‘We verschillen allemaal van elkaar op het gebied van sociale vaardigheden, taal en communicatie, cognitieve vaardigheden of sensorische verwerking. Neurodivergentie is een duidelijke, grotere variatie van neurodiversiteit. Deze mensen hebben aanzienlijke verschillen in de ontwikkeling van hun brein.’ Er zijn verschillende vormen van neurodivergentie: bij sommige mensen zijn er kenmerken die onder een ADHD- of autismespectrumstoornis-classificatie kunnen vallen, maar er zijn nog veel meer voorbeelden. ‘Verschillen in intelligentie, zoals bij hoogbegaafde mensen, worden ook als neurodivergent gezien. Net als mensen met verschillen in motorische coördinatie; het gaat veel verder dan alleen ADHD en autisme,’ aldus Groen.

Maskeren

De wereld is ingericht voor neurotypische mensen – mensen die niet neurodivergent zijn. ‘Veel neurodivergente mensen hebben zich hun hele leven al anders gevoeld; ze weten dat dingen voor hen anders werken,’ zegt Groen. Als overlevingsstrategie camoufleren veel neurodivergente mensen bepaalde gedragingen. ‘Ze zullen gedragingen toepassen die ze hebben overgeleerd, ook al voelen die niet helemaal natuurlijk voor hen, of ze verstoppen bepaalde aspecten van zichzelf om niet op te vallen,’ legt Purnama Sari uit. Volgens Groen kost ‘maskeren’ veel moeite en kan het, als mensen het gevoel hebben veel te moeten maskeren, een negatief effect hebben op iemands geestelijke gezondheid. ‘Neurodivergente mensen kunnen veel druk voelen om erbij te horen, om niet als raar te worden gezien, en dit kan op zijn beurt leiden tot gevoelens van schaamte, eenzaamheid en angst,’ voegt ze eraan toe.

Acceptatie

Wat kunnen we doen om het leven wat makkelijker te maken voor neurodivergente mensen op onze universiteit? ‘Het begint allemaal met het begrijpen van verschillen en mensen niet afwijzen wanneer ze die verschillen tonen,’ denkt Groen. ‘Denk niet dat een persoon met autisme geen gevoelens of empathie heeft, omdat ze niet op de manier reageerden die jij verwachtte. Die gevoelens en empathie zijn er zeker, maar ze uiten dit op een andere manier. Het is daarom ook belangrijk om empathie te tonen vanuit het neurotypische perspectief.’ Met andere woorden: neurodivergente mensen proberen zich aan te passen aan de mal, dus het minste wat wij kunnen doen is ons ook aan hen aanpassen. ‘Vraag ze wat ze prefereren, wat ze nodig hebben, en ga niet zomaar uit van aannames,’ voegt Purnama Sari toe. ‘Neurodiverse mensen kunnen prima voor zichzelf opkomen, mits je hen een veilige ruimte biedt om dat te doen.’

Wil je dieper ingaan op dit onderwerp? Tijdens Neurodiversity@university: Studying with ADHD and autism op woensdag 7 oktober delen Yvonne Groen, Novika Purnama Sari samen met voormalig Research masterstudente Jadwiga Michlewiz meer over hun onderzoek. Ze sluiten ook aan bij de sessie Seen and accepted: fostering belonging through a neurodivergent lens op dinsdag 8 oktober. Voor meer informatie en veel andere programmapunten, bekijk het volledige Diversity Week-programma hier.

Meer informatie

• Yvonne Groen

• Novika Purnama Sari