Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Vermijden van stamcellen bij bestraling voorkomt droge mond

18 september 2015
Universitair Medisch Centrum Groningen

Een nieuwe bestralingstechniek voor patiënten met een tumor in het hoodhalsgebied kan een droge mond, een veelvoorkomende en zeer vervelende bijwerking van bestraling, voorkomen. Met deze nieuwe techniek worden de stamcellen van de speekselklier vermeden, zo schrijven onderzoekers Peter van Luijk en Robert Coppes van het Universitair Medisch Centrum Groningen in een artikel dat vandaag in Science Translational Medicine verschijnt. Met het onderzoek kan de kwaliteit van leven van patiënten verbeteren.

In Nederland komen er jaarlijks zo’n 2500 patiënten met een tumor in het hoofdhalsgebied bij. Een groot deel van hen wordt bestraald. Helaas functioneren bij veertig procent van de patiënten de speekselklieren daarna niet meer goed, waardoor ze altijd last hebben van een droge mond. Het krijgen van een droge mond na bestraling heeft grote invloed op de kwaliteit van leven van patiënten met hoofdhalskanker. Door de droge mond is spreken en gewoon eten bijna niet mogelijk en kan er ernstig tandbederf optreden. Het voorkomen van deze bijwerking van bestraling kan de kwaliteit van leven sterk verbeteren.

Gevoelig gebied

‘Met nieuwe bestralingstechnieken, zoals protonentherapie, kunnen we preciezer bestralen en zelfs een gedeelte van een orgaan bestralen. Daarom wilden we uitzoeken welk gedeelte we wel en niet moeten bestralen,‘ legt Coppes, hoogleraar bij de afdelingen Radiotherapie en Celbiologie van het Universitair Medisch Centrum Groningen, uit. ‘We vonden een heel gevoelig gebiedje in de speekselklier: als je dat bestraalt, is er veel meer schade aan de speekselklier dan bij bestraling van andere plekken.’

Stamceltherapie

Parallel met dit onderzoek was de groep ook bezig met stamcelonderzoek. ‘We proberen een stamceltherapie te ontwikkelen, zodat stamcellen de schade aan de klier na bestraling kunnen herstellen.’ Tot hun grote verrassing bleken die stamcellen precies in het deel van de speekselklier te zitten dat zo gevoelig is voor bestraling. Dat gebiedje vonden ze in muizen, ratten en mensen. Vervolgens bestudeerde Van Luijk, de biofysicus van de groep, CT-scans van patiënten die gebruikt zijn om de bestraling te plannen. Het bleek dat bestraling van het gebied waar de stamcellen zitten, de kans op het krijgen van een droge mond vergrootte.

Nieuw behandelplan

Op basis van deze resultaten ontwikkelde Van Luijk een plan om zo te bestralen dat het gevoelige plekje van de speekselklier zoveel mogelijk ontzien wordt. Inmiddels is een dubbelblind gerandomiseerd onderzoek onder patiënten gestart, waarbij deze manier van bestralen wordt vergeleken met de traditionele manier. ‘We hopen dat deze methode standaard wordt opgenomen in het behandelplan om het gevoelige gebiedje in de speekselklier te ontwijken. Dat is weliswaar niet altijd mogelijk, maar het aantal patiënten dat een droge mond krijgt kan wel afnemen. Wellicht kan dit in de toekomst nog beter met protontherapie.’

Bron: persbericht UMCG

Meer informatie: via persvoorlichting UMCG, tel. (050) 361 22 00

Laatst gewijzigd:18 september 2015 10:41

Meer nieuws

  • 15 mei 2018

    UMCG test vóór zwangerschap kans op krijgen ernstig ziek kind

    Vanaf half mei 2018 is het voor alle stellen in Nederland mogelijk om via 6 hiervoor getrainde huisartsen een DNA-dragerschapstest te doen. Deze test maakt het voor stellen mogelijk om al vóór de zwangerschap te laten onderzoeken of er een verhoogde...

  • 03 april 2018

    DNA-veranderingen verstoren team play in de cel

    DNA-veranderingen die ziekten veroorzaken zorgen niet altijd tot een verandering in de eiwitten zelf, maar kunnen soms leiden tot een verandering in de samenwerking tussen de eiwitten. Dat blijkt uit onderzoek van genetici van het Universitair Medisch...

  • 27 maart 2018

    Slechtere gezondheid kind na medisch ingrijpen bij bevalling

    Kinderen die zijn geboren na medisch ingrijpen, bijvoorbeeld met weeënopwekkers, een vacuümpomp of een keizersnede, hebben vaker gezondheidsproblemen. Dat blijkt uit de analyse van gegevens van bijna 500.000 Australische kinderen van gezonde moeders...