Cultuur en literatuur
Waarom denken mensen zoals ze denken en handelen ze zoals ze handelen? En hoe stellen literatuur, kunst, film en filosofie die manieren ter discussie en veranderen ze die? In het profiel Cultuur & Literatuur leer je beide te analyseren: de manieren waarop mensen leven, en hoe breuk en verandering worden verbeeld en in gang gezet in kritisch en visionair schrijven en denken. We bieden een uniek en vooruitstrevend onderwijsprogramma dat de studie van romans, gedichten, toneelstukken, films en andere culturele verhalen verbindt met hedendaagse cultuurtheorieën en actuele maatschappelijke en politieke thema’s.
Je krijgt les van een groep internationale experts op uiteenlopende gebieden van cultuur, literatuur, kunst, samenleving en theorie. In je colleges ga je aan de slag met centrale thema’s uit de hedendaagse Cultural Studies, zoals culturele identiteit, anders-zijn, gender, klimaat en duurzaamheid, en bespreek je belangrijke werken van internationale auteurs, kunstenaars en denkers, terwijl je je vaardigheid in ten minste één moderne Europese taal ontwikkelt.
Of je nu een carrière nastreeft in de cultuursector, het uitgeverswezen, de journalistiek, het voortgezet onderwijs of het wetenschappelijk onderzoek: je verwerft kennis en competenties van blijvende waarde.
Profielvakken
Als je Cultuur & Literatuur als hoofdprofiel kiest, volg je vijf vakken waarin je een reeks centrale werken en theorieën bestudeert en de kernvaardigheden van culturele en literaire analyse leert. Daarnaast is er in het tweede jaar van de opleiding een keuzeruimte om een zesde vak naar eigen keuze te volgen (zie de Profile Plus-cursus hieronder).
Hier volgt een overzicht van onze vakken binnen Cultuur en Literatuur:
Inleidend vak (jaar 1)
Introduction to Culture and Literature
Dit vak laat studenten kennismaken met de cruciale rol die literatuur, maar ook films, series en andere soorten verhalen spelen bij het vormgeven van hoe mensen denken, voelen en handelen. We brengen enkele van de grote culturele ideeën en idealen waarnaar we leven in kaart, en ontmantelen die soms, zoals het investeren in kennis, individualisme of de romantische liefde. Daarbij ligt onze focus op aspecten van moraliteit: hoe beïnvloeden verhalen ons gevoel voor goed en kwaad? Welke invloed hebben ze op onze veranderende ideeën over goed en kwaad in een wereld vol relativiteit en onzekerheid? En welke dilemma’s ontstaan uit onze betrokkenheid bij schurken en antihelden?
Profielvak 1 (jaar 1)
Academic Skills and Perspectives
In dit vak maken studenten kennis met de academische kernvaardigheden die onmisbaar zijn voor onderzoek in de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen. Studenten leren onderzoeksvragen formuleren, wetenschappelijke bronnen vinden en beoordelen, en passende kwalitatieve en kwantitatieve methoden toepassen. De nadruk ligt op kritisch denken, academisch schrijven en ethisch verantwoord onderzoek. De richting Cultuur & Literatuur binnen dit vak borduurt voort op de centrale inzichten uit ons inleidende vak en verdiept en verbreedt de verbanden tussen hedendaagse maatschappelijke uitdagingen en culturele ideeën. Studenten maken kennis met verdere kernthema’s van de hedendaagse Cultural Studies, waaronder verhalen over ontheemding, (post)koloniaal schrijven, gender en kunstmatige intelligentie, waarvan vele in het verdere verloop van het profiel worden uitgediept. We blijven literatuur en andere culturele verhalen gebruiken als bronnen van kennis en van kritische discussie over deze onderwerpen.
Profielvak 2 (jaar 2)
Gender in Culture and Literature
Dit vak behandelt relevante theorieën en methoden uit het vakgebied van de genderstudies, met de nadruk op literatuur, film en cultuurhistorische context in de twintigste en eenentwintigste eeuw. Centrale vragen zijn: welke factoren en verhoudingen bepalen gender in de geesteswetenschappen? Hoe komt gender tot uiting in verhalende fictie? Hoe worden LGBTQ+ personen beschreven in cultuurhistorische teksten zoals tv-series en (fictie) films?
Profielvak 3 (jaar 2)
The Unfamiliar: Otherness, Strangeness, Abnormality
In de alledaagse cultuur kunnen veel dingen als ‘vreemd’ of ‘abnormaal’ worden beschouwd: situaties, overtuigingen of gedragingen. In dit vak analyseren we zulke oordelen om de onderliggende idee(ë)n en idealen van culturele ‘gelijkheid’, normaliteit en normativiteit te begrijpen, waarbij we putten uit uiteenlopende culturele, sociale en psychologische theorieën én uit een verscheidenheid aan literaire en artistieke werken.
Profielvak 4 (jaar 3)
Thinking Culture
Dit vak voert je langs een selectie van gevorderde theoretische benaderingen voor het analyseren van literaire en, breder, culturele representaties: esthetische, cultuurhistorische, ruimtelijke, ethische, postmoderne, postkoloniale en interdisciplinaire modellen. Door zich in deze benaderingen te verdiepen, scherpen studenten hun begrip aan van hoe culturele representaties ons op gevorderd niveau kunnen helpen nadenken over zowel de samenleving als het bredere domein van ideeën.
Profielvak 5 (jaar 3)
Culture and Literature Thesis Lab
Dit vak loopt parallel aan het schrijven van je bachelorscriptie en biedt je ondersteuning en feedback om je scriptietraject tot een succesvol einde te brengen.
Profile Plus-cursus (te volgen als keuzevak wanneer je Cultuur & Literatuur als hoofdprofiel of als tweede profiel hebt gekozen)
Advanced European Studies - Specialization European Culture and Literature: Europe’s Tomorrow in a Sustainable World
Migratie en door de mens veroorzaakte klimaatverandering zijn twee urgente en met elkaar verweven uitdagingen waarmee hedendaagse samenlevingen worden geconfronteerd. Dit vak nodigt studenten uit om te onderzoeken hoe cultuur en literatuur, migratiestudies en de environmental humanities in bredere zin kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van nieuwe vormen van bewustzijn en handelen. Aan de hand van prikkelende werken, variërend van migratie kunst tot cli-fi en eco-thrillers, en van visionaire kritische discoursen tot zelfreflexieve creatief-kritische praktijken, bestuderen we de wederzijds transformerende relatie tussen menselijke culturen, menselijke verplaatsing en meer-dan-menselijke leefwerelden.
Vakken voor studenten die Cultuur en Literatuur als tweede profiel kiezen
Als je een ander profiel als hoofdprofiel kiest en Cultuur en Literatuur als tweede profiel, kun je in de keuzeruimte kiezen uit de volgende vakken (zie hierboven voor de vakbeschrijvingen):
Gender in Culture and Literature (zie hierboven voor details) of Advanced European Studies - Specialization European Culture and Literature: Europe’s Tomorrow in a Sustainable World (zie hierboven voor details).
Scriptievoorbeelden
Aan het einde van de opleiding schrijven studenten ook een bachelorscriptie die aansluit bij hun profiel, over een onderwerp naar keuze. Enkele voorbeelden van eerdere onderwerpen zijn:
-
Repression and Erotomania: Sexuality and Agency within Alasdair Gray’s Poor Things
-
Once upon a Neurotransmitter. The neurological and affective Implications of Reading in Regards to Fictional Genres
-
Recognizing Misogyny and Sexism in TikTok Videos
-
The Lights Are on but Nobody’s Home: Large Language Models as Non-Human Actors in the Human Circuit of Culture
-
Absurd Theatre as a Response to Authoritarianism in Twentieth Century Spain
-
Love, Lust, and Luxuries. Deconstructing the American Dream in Literature and Film - A Multifaceted Analysis of The Great Gatsby
-
The Portrayal of Moral Values and Gender in Children’s Films
-
Communism and Children’s Literature in the GDR
-
Visualizing the Invisible: Hidden Labor in the documentary movie Vista Mare
-
Traversing Topographies: Into the Maze of the Kommunalka, the Creative, and the Quotidian in Russian Postmodernist Women’s Writing
-
Has the Fourth Wave of Feminism Reduced Gender Bias in Fiction? A Computational Analysis of Character Presence, Occupational Framing, and Thematic Language in Goodreads Fiction Book Descriptions (1990–2020)
-
“In the camp, things are not as they seem!” The Late-Soviet Pioneer Camp as a Contested Topos in Current Popular Russian Literature
Recent afgestudeerden van ons profiel vonden onder meer werk in de journalistiek, als universitair docent, als leraar, in de cultuursector en als beleidsadviseur, om maar een paar voorbeelden te noemen. Veel van onze afgestudeerden stroomden door naar prestigieuze internationale masteropleidingen, onder andere op het gebied van Cultural Studies, Literary Studies, onderwijs, kunstmatige intelligentie, Cultural Analysis en uiteenlopende filologieën.
De medewerkers die betrokken zijn bij het profiel Cultuur en Literatuur vind je hier.
Terug naar Europese talen en culturen.
“Culture is the name for what people are interested in, their thoughts, their models, the books they read and the speeches they hear.” - Walter Lippmann
“Why do I write books? Why do I think? Why should I be passionate? Because things could be different, they could be made better.” - Zygmunt Bauman