De verborgen beslissingen achter economische sancties

Overheden gebruiken economische sancties vaak tijdens internationale crises als alternatief voor militair geweld. Maar leiden sancties wel tot het bedoelde resultaat? Dit project maakt gebruik van historische archiefdocumenten om te onderzoeken hoe sancties werden besproken, aangepast of vermeden tijdens crises in het verleden. Het NWO stelt €50.000 beschikbaar voor dit onderzoek in het kader van SGW Open Competitie XS 2026.

Yuleng Zeng legt uit dat het project onderzoekt hoe overheden economische sancties inzetten tijdens internationale crises, met name als alternatief voor militair geweld. ‘Een belangrijke uitdaging in bestaand onderzoek is dat we vaak afhankelijk zijn van openbare informatie, zoals nieuwsberichten, die ons relatief weinig vertellen over hoe sancties achter gesloten deuren worden besproken, aangepast of vermeden.’ Het project gebruikt historische archiefdocumenten om te onderzoeken hoe sancties onderdeel worden van crisisdiplomatie.

Zeng heeft drie doelen voor ogen met zijn project: ‘Ik hoop een proof-of-concept dataset te ontwikkelen op basis van archiefdocumenten die vastlegt hoe sancties werden besproken en gebruikt in crises uit het verleden. Daarnaast wil ik aantonen of computergestuurde en AI-ondersteunde codering, in combinatie met menselijke validatie, onderzoekers kan helpen om grote verzamelingen diplomatieke documenten systematischer te bestuderen. Tenslotte hoop ik dat het project inzichten oplevert die de basis kunnen vormen voor een bredere onderzoeksagenda over sancties, crisis-onderhandelingen en economische veiligheid.’

Sancties zijn een van de meest gebruikte instrumenten in het hedendaagse buitenlandbeleid geworden, maar we weten nog steeds te weinig over de vraag of ze helpen bij het beheersen van crises of juist bijdragen aan escalatie. Ze worden vaak gepresenteerd als een middenweg tussen diplomatie en militair geweld.

Dit onderzoek kan leiden tot een gedetailleerder beeld van hoe beleidsmakers in de praktijk over sancties denken: wanneer ze ze nuttig vinden, wanneer ze zich zorgen maken over onbedoelde gevolgen en hoe sancties samenspelen met andere instrumenten van druk en geruststelling. Het onderzoek van Zeng is onderdeel van een bredere studie naar sancties door de Santions Group. Binnen dit verband wordt vanuit verschillende disciplines gewerkt aan het doorgronden van sancties en hun effecten.