Hervorming postmarkt nodig: Subsidie PostNL is niet te controleren

PostNL heeft aangekondigd 80 miljoen euro subsidie te willen ontvangen om in 2027 te voldoen aan de eisen om consumentenpost op tijd te bezorgen, de zogenaamde UPD (Universele PostDienst). Het postbedrijf zegt dat kosten blijven oplopen omdat steeds minder mensen en bedrijven brieven per post versturen, maar PostNL wel wettelijk verplicht is de post te bezorgen.

Volgens professor Industrial Organization Marco Haan komt het bedrag uit de lucht vallen en wordt het niet onderbouwd. “Het wekt bovendien nogal verbazing, omdat de politiek juist de eisen heeft versoepeld om een rendabele uitvoering mogelijk te maken: per 1 juli van dit jaar hoeft de post pas na 2 werkdagen te worden bezorgd en per 1 juli 2027 is dat zelfs 3 werkdagen.

Een ander probleem is ook dat niemand kan controleren in hoeverre die 80 miljoen realistisch is. Het is lastig te bepalen wat de kosten van de UPD zijn en zelfs ACM (Autoriteit Consument & Markt), die inzage heeft in de boeken, heeft aangegeven dat onmogelijk te kunnen controleren.”

Voorstel tot hervorming postbezorging

In mei stuurden professor Maarten Pieter Schinkel (UvA) en Haan een uitgewerkt voorstel  naar de Tweede Kamer om de brievenpostmarkt opnieuw voor concurrentie in te richten volgens een regionaal concessiemodel (Haan en Schinkel, 2026a; 2026b). Daarin pleiten ze voor een openbare aanbesteding van de postbezorging in afzonderlijke regio’s en opheffing van de monopoliepositie van PostNL.

Volgens Haan is dit nog steeds noodzakelijk. “Een voordeel van het openbaar aanbesteden van de postbezorging is dat verschillende bedrijven kunnen aangeven voor welk bedrag ze bereid zouden zijn de post te bezorgen, of hoeveel ze bereid zijn voor dat recht te betalen. Omdat die bedrijven onderling met elkaar concurreren bij de aanbesteding, weten we op z'n minst dat daar dan een realistische prijs uitkomt en we dus niet te veel betalen.”