Skip to ContentSkip to Navigation

University of Groningen Business School

Lifelong learning
Business School Executive programma's Succesvolle Energietransitie met Multidisciplinaire Aanpak

Ervaringen

deelnemers

Lees hoe docenten en deelnemers het programma Succesvolle Energietransitie met Multidisciplinaire Aanpak hebben ervaren.


Marieke Peterson

"Wat hebben zonlicht en menselijk vernuft gemeen?"

"De zomer was een mooi moment voor reflectie. In juni heb ik het executive programma Succesvole Energietransitie met Multidisciplinaire Aanpak bij de University of Groningen Business School afgerond. Dit leverde mij verrassende nieuwe inzichten op, een breder inzicht in de opgave, mooie nieuwe contacten én de inspiratie om na de zomer met veel energie verder te gaan.

De energietransitie is complex. Dat is niks nieuws. Ook het feit dat we, om deze transitie succesvol te realiseren, vanuit verschillende disciplines op zoek moeten naar oplossingen is niet nieuw. Wel nieuw voor mij zijn een aantal inzichten, met name een breder begrip voor de uitdagingen van een heel nieuw energiesysteem.

Deze uitspraak van Ton Schoot Uiterkamp, zeer bevlogen gepensioneerd hoogleraar, bleef bij mij hangen: 'het leven wordt voorwaarts geleefd, en achterwaarts begrepen' (op zijn beurt ontleend aan de Deense filosoof Kierkegaard). We werken keihard aan het uitdenken van het juiste pad. Ik geloof dat we het verste komen als we daarnaast leren door te doen. Zelf leer ik zo ook het liefst: nadenken, doen en reflecteren. Soms doe je iets wat niet oplevert wat je gehoopt had. Gevoelsmatig zonde van je tijd, je doet een stap terug. Maar altijd leer je ervan en die nieuwe inzichten helpen je juist verder in de zoektocht. Achterwaarts begrijpen we het pas echt!

Inhoudelijk is er zoveel interessants te delen. Onderwerpen die in de cursus voorbij kwamen waren: participatie, politiek, governance, wetgeving, zonne- en windenergie, en ruimtelijke inpassing. Stuk voor stuk bevlogen hoogleraren en andere experts namen ons mee in hun vakgebied en deelden hun kennis. De eerste cursusdagen stonden in het teken van een historisch en mondiaal perspectief. Energietransities hebben vaker plaatsgevonden: van turf, naar steenkool, naar aardgas. De huidige energietransitie is uniek: een wereldwijde erkenning van de opgave, met afspraken tussen alle landen en met een topdown- én bottomup-aanpak. Een energietransitie die ertoe leidt dat we vele maatschappelijke systemen opnieuw moeten inrichten. Denk aan ons consumptiepatroon, de manier waarop we goederen produceren, wet- en regelgeving en educatie. Dat kost tijd!

Een mondiale bril levert het inzicht op dat we als Nederland vooral moeten investeren in het delen van onze kennis met andere landen. Als de hele wereldbevolking hetzelfde consumptiepatroon ontwikkelt als wij, als westerse bevolking, zijn we nog verder van huis. Nut en noodzaak van internationale samenwerkingsverbanden, projecten en handelsmissies zijn voor mij nu duidelijker.

De technologische ontwikkelingen in zonne-energie en windenergie zijn de afgelopen jaren enorm snel gegaan: denk aan organische zonnepanelen op gevels of joekels van windturbines op zee, van 12 MW en met een diameter van 200m zo groot als 3 voetbalvelden. Zie afbeelding. Onder andere met hulp van energiecoöperaties worden nieuwe constructies voor duurzame energieopwekking met lokaal eigenaarschap ontwikkeld. De ambitie van 50% lokaal eigenaarschap lijkt haalbaar. Er zijn genoeg voorbeelden te vinden.

Je hoort het waarschijnlijk al: ik ben hoopvol, ondanks de grote opgave. Met ons menselijk vernuft zijn we in staat met nieuwe oplossingen voor een nieuw energiesysteem te komen. Ondertussen zijn we na de vakantie al weer vol aan de slag. Bijvoorbeeld op Springtij, waar ik samen met mijn collega Keimpe Wieringa meerdere sessies rondom het thema ruimte en energie organiseer. En met een meet-up voor de deelnemers aan het programma, waar mijn collega Eric Spies heeft verteld over de Regionale Energie Strategie Noord-Oost Brabant. Stap voor stap, op naar een fijne toekomst!"

Marieke Peterson
Adviseur Economie en Duurzaamheid, Wing


Goda Perlaviciute
“Menselijk perspectief meenemen in de energietransitie”

Bij de energietransitie is het belangrijk dat we mensen betrekken en meekrijgen. Maar wat zijn de psychologische factoren die de energietransitie succesvol kunnen maken?

Dr. Goda Perlaviciute verzorgt een bijdrage over het menselijke perspectief tijdens het executive programma Succesvolle Energietransitie met Multidisciplinaire Aanpak. Want bij de energietransitie draait het om meer dan alleen technische, politieke, economische of juridische aspecten.

“We gaan vanuit een menselijk perspectief kijken naar de energietransitie. Maatschappelijk draagvlak is immers van groot belang voor het succes,” vertelt zij. “Er wordt bijvoorbeeld verwacht dat mensen hun gedrag gaan veranderen om minder energie te gebruiken, nieuwe technologieën willen inzetten zoals warmtepompen of slimme meters én nieuw overheidsbeleid gaan accepteren zoals de ontwikkeling van windparken. Maar die omslag komt niet vanzelf.

De sociale wetenschappen leveren een belangrijke bijdrage aan een succesvolle energietransitie. Zo biedt de omgevingspsychologie de benodigde kennis en de fundamentele tools om hierop in te spelen. Denk daarbij aan het belang van het creëren van vertrouwen, hoe om te gaan met emoties en op welke wijze acceptatie te bevorderen. Ook kijken we hoe maatschappelijk draagvlak samenhangt met de waarden van mensen en hoe deze waarden het beste kunnen worden benaderd.

Bij het ontwikkelen van beleid en besluitvormingsprocessen is het essentieel om in te spelen op wat mensen belangrijk vinden en rekening te houden met hun zorgen en behoeften. De technologische oplossingen zijn er immers, maar het gaat er ook om hoe inwoners de energietransitie voor zich zien en wat zij nodig hebben. Bovendien denken we vaak dat alleen de financiële aspecten voor mensen een rol spelen, maar andere overwegingen zijn ook belangrijk, zoals zorgen over het milieu en een eerlijke verdeling van kosten en baten. Als we dat weten, kan het beleid hierop aangepast worden en is de kans op draagvlak groter.

Een andere methode om de publieke acceptatie van de energietransitie te vergroten is om te kiezen voor benaderingen en technieken waarbij de afstand tot de burger zo klein mogelijk is. Denk daarbij aan lokale zonneparken of warmtepompen in huis, wat direct impact heeft op individueel niveau maar ook mogelijkheden biedt om als lokale gemeenschap mee aan de slag te gaan. Als je betrokken wordt in de besluitvorming en eigenaarschap voelt, bijvoorbeeld omdat er sprake is van een decentraal initiatief, leidt dat vaak tot hogere acceptatie. Voor een succesvolle energietransitie is het om deze redenen essentieel het menselijke perspectief te herkennen en mee te nemen.”

Dr. Goda Perlaviciute
Universitair Docent Omgevingspsychologie

Dr. Goda Perlaviciute is docent binnen het executive programma Succesvolle Energietransitie met Multidisciplinaire Aanpak van de University of Groningen Business School. Zij is als Universitair Docent Omgevingspsychologie verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen en expert op het gebied van publieke acceptatie van energiebronnen, -systemen, en -beleid.


Joàn Teerling
“Meer zicht op het grotere geheel binnen de energietransitie.”

“De energietransitie is een veelomvattend proces dat niet alleen de productie betreft, maar waar ook veel maatschappelijke en juridische aspecten bij komen kijken. Ik vond het als productontwikkelaar dan ook interessant om meer te weten te komen over het grotere geheel. Dat was voor mij een belangrijke reden om deel te nemen aan de executive course van de UGBS. Daarbij kwamen er inzichten vanuit de psychologie en marketing aan bod; dimensies die ook steeds meer een rol gaan spelen binnen mijn organisatie.

Een belangrijk aandachtspunt binnen het programma is de focus op lokale gemeenschappen. Dit was voor mij een nieuwe invalshoek. Vooral de georganiseerde excursie naar het aardbevingsgebied in Loppersum en ‘t Zandt hebben mij in laten zien hoe inzichten binnen bepaalde gemeenten voort kunnen komen uit een decentrale aanpak. Voorheen was ik vooral bekend met de besluitvorming van bovenaf, maar als je het bottom-up organiseert dan gaan er andere krachten spelen.

Voor het uitvoeren van mijn huidige functie is het van belang om ook op strategisch niveau na te denken over de energietransitie. Naast de nieuwste academische inzichten waren de discussies hierover met docenten en deelnemers daarvoor heel waardevol, net als de momenten van reflectie. De mededeelnemers hadden verschillende achtergronden, waardoor ik veel heb opgestoken van de kennis en ervaringen uit andere bedrijfstakken. Tevens komt het netwerk dat ik aan het programma over heb gehouden nog geregeld van pas.”

Joàn Teerling
Research & Innovation Manager, Bekaert Combustion Technology


Charlotte Rogge
“Creatief denken, zonder financiële beperkingen”

“Tijdens het executive programma hebben we vanuit een academisch perspectief kennis opgedaan over een breed scala aan bestaande en relevante energietechnologieën. Ook kregen we de mogelijkheid om creatief te leren denken, zonder enige financiële beperkingen. Dit was voor mij heel waardevol.”

Charlotte Rogge
Senior adviseur strategisch omgevingsmanagement, Gasunie


Jeroen Bakker
“Lokale initiatieven zijn momenteel populair”

“Tijdens dit executive programma heb ik een nieuw perspectief kunnen ontwikkelen op hoe energietransitie eruit zou moeten zien in mijn organisatie: de Provincie Groningen. Ik vond vooral de focus op lokale energietransitie van toegevoegde waarde. Lokale initiatieven zijn momenteel populair en daarom belangrijk voor mijn organisatie.”

Jeroen Bakker
Programmamanager energietransitie bij de provincie Groningen


Andrej Tibold
“It opened many doors for us”

“What I really liked – and what was very important for me – was the social perspective on energy transition. I think that many people who work in the energy industry are unaware of the importance of this dimension. This course opened many doors for us, and I will continue to follow these developments on a social level.”

Andrej Tibold
Senior Energy Analyst, Energy Delta Institute

Laatst gewijzigd:28 februari 2020 11:05