Diversity Week: Wat kan ik doen voor LHBTQIA+ acceptatie?

Van maandag 5 tot en met vrijdag 9 oktober viert de RUG de Diversity Week. Gedurende deze week worden studenten en medewerkers uitgenodigd deel te nemen aan verschillende activiteiten om te leren en te delen over allerlei aspecten van diversiteit die binnen onze academische gemeenschap te vinden zijn. Eerder deze week deelden we een verhaal over neurodiversiteit, nu deelt Wouter Kiekens, universitair docent bij Sociologie en co-voorzitter van het Expertisecentrum voor LHBTQIA+ onderzoek, waarom acceptatie belangrijk is, en wat we kunnen doen om de universiteit een veiligere plek voor iedereen te maken.

^{Tekst: Marrit Wouda, Corporate Communicatie}

Letters

Er worden verschillende afkortingen gebruikt door onderzoekers en mensen uit de gemeenschap. Veel kennen LHBT (lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender) wel. Soms worden letters toegevoegd om bepaalde, onderbelichte groepen expliciet te benoemen. Queer wordt vaak gebruikt als een overkoepelende, brede term voor alles wat ‘anders’ is. Interseksuele personen zijn geboren met een lichaam dat niet precies in de hokjes van ‘man’ of ‘vrouw’ past en aseksuele mensen ervaren geen of heel weinig romantische of seksuele aantrekking. De + wordt toegevoegd voor alle identiteiten die niet onder de voorgaande letters vallen. Kiekens gebruikt zelf SGM (sexually and gender minoritized). ‘Daarmee benoem je geen specifieke groepen, en je sluit ook niemand uit. En het legt de nadruk op marginalisatie. Er is alleen geen mooie Nederlandse vertaling van.’  

Gemorrel aan gender

Lhbti+-acceptatie is drastisch afgenomen onder jongeren, bleek uit het HBSC-onderzoek dat in september uitkwam. Kiekens ziet in andere onderzoeken dat ook onder andere groepen de acceptatie stagneert of terugloopt. Specifiek de acceptatie van de ‘T’, transgender. Er is de afgelopen jaren meer aandacht gekomen voor gender, verklaart dat die terugloop? Volgens Kiekens is er meer aan de hand. ‘Onderzoekers wijzen op invloeden vanuit social media en de opkomst van extreme, conservatieve politiek.’ Maar tot op zekere hoogte kan hij het wel begrijpen dat mensen het lastig vinden. ‘Als kind leren we dat er mannen en vrouwen zijn, en dat idee is vrij strak,’ legt hij uit. ‘Wanneer daar vraagtekens bij worden gezet, kan dat heel verwarrend zijn.’ Sterker nog, het kan zelfs een beetje bedreigend zijn: ‘Het kan voelen dat je eigen identiteit wordt aangetast, ook al heeft het eigenlijk niets met jou te maken.’ Maar wat mensen niet beseffen, meent Kiekens, is dat ruimte bieden voor meer genderdiversiteit, goed is voor iedereen. ‘Veel jongens leren dat ze hun emoties niet mogen tonen, want dat is niet “mannelijk”, maar als we die genderrollen wat losser laten, krijgen zij veel meer vrijheid.’

Verdiepen in de materie

Wie welwillend is, kan alsnog flink in de war raken. Immers: wat is het verschil tussen een drag queen en een trans persoon? En wat is het verschil tussen sekse en gender? Toch is je in de materie verdiepen één van de beste manieren om de universiteit een veiligere plek te maken. ‘Probeer je open te stellen, probeer te leren over wat een ander je vertelt,’ zegt Kiekens. ‘Maar wees wel respectvol en realiseer je ook dat niet iedereen zich veilig voelt van alles te delen.’ Je kunt ook kleine dingen doen, vervolgt hij. ‘Bijvoorbeeld beste studenten zeggen in plaats van jongens en meisjes. Je kunt ook je voornaamwoorden in je email-ondertekening zetten, dat maakt het makkelijker voor anderen dat ook te doen.’ En wellicht het belangrijkste: ‘Niet schelden met bepaalde woorden of kwetsende grappen maken. En wanneer je dit hoort proberen mensen daar op aan te spreken.’ Het zijn vaak kleine dingen die een groot verschil kunnen maken voor een grote groep mensen. 

Wil je dieper ingaan op dit onderwerp of andere gerelateerde thema’s? Op donderdag 8 en vrijdag 9 zijn er nog allerlei activiteiten. Voor meer informatie en veel andere programmapunten, bekijk het volledige Diversity Week-programma hier.

Meer informatie

• Expertisecentrum
• Wouter Kiekens