Improving care for vascular surgery patients: a plea for health literacy and perfusion assessments

Verbetering van de zorg voor patiënten die een vaatoperatie ondergaan: een pleidooi voor gezondheidsgeletterdheid en perfusiebeoordelingen.
Dit proefschrift van Goudje van Leeuwen richt zich op twee veelvoorkomende vaatchirurgische aandoeningen: perifeer arterieel vaatlijden (PAV) en het abdominaal aorta aneurysma (AAA). Bij beide aandoeningen zijn behandelkeuzes vaak complex en afhankelijk van persoonlijke omstandigheden, risico’s en voorkeuren van de patiënt. Begrijpelijke informatie en gedeelde besluitvorming zijn daarbij essentieel.
Het eerste deel van dit proefschrift onderzoekt gezondheidsvaardigheden, ziektekennis en ervaringen met gedeelde besluitvorming bij patiënten met PAV en AAA. Uit een literatuuroverzicht blijkt dat zowel gezondheidsvaardigheden als ziektekennis bij vaatchirurgische patiënten vaak beperkt zijn en op uiteenlopende manieren worden gemeten. In een eigen kwantitatieve studie bleek dat een aanzienlijk deel van de patiënten lage gezondheidsvaardigheden heeft, vooral bij kwetsbare patiënten en mensen met een lager opleidingsniveau. Mogelijk wordt dit probleem onderschat doordat gebruikte meetinstrumenten gebaseerd zijn op zelfinschatting. Kwalitatieve interviews lieten zien dat veel patiënten zich nauwelijks betrokken voelen bij behandelbeslissingen. Persoonlijke wensen en zorgen komen niet altijd aan bod en ziektebegrip verschilt sterk tussen patiënten, terwijl velen denken voldoende geïnformeerd te zijn.
Het tweede deel van dit proefschrift richt zich op perfusiemetingen en nieuwe endovasculaire behandelingen bij PAV. Omdat de ernst van vernauwingen in grote bloedvaten niet altijd overeenkomt met de daadwerkelijke doorbloeding van het been, is betrouwbare meting van weefselperfusie belangrijk. Verschillende bestaande technieken hebben potentie, maar een duidelijke gouden standaard ontbreekt. In dit proefschrift wordt aangetoond dat ¹⁵O-H₂O PET-CT technisch betrouwbaar is voor het meten van spierdoorbloeding, hoewel de klinische toepasbaarheid nog verdere studie vereist. Daarnaast laten studies naar nieuwe endovasculaire behandelingen zien dat deze technisch uitvoerbaar zijn, maar dat zorgvuldige patiëntselectie en lange-termijnafwegingen noodzakelijk blijven.