Mainstreaming innovation: a new social contract for the food system
Van voedselinnovatie naar het nieuwe normaal
Kunnen boerenmarkten, voedselcoöperaties en korte ketens werkelijk bijdragen aan een duurzamer en eerlijker voedselsysteem? En wat is ervoor nodig om zulke vernieuwende initiatieven uit te laten groeien van lokale experimenten tot onderdeel van de dagelijkse praktijk?
In zijn proefschrift Mainstreaming innovation: a new social contract for the food system onderzocht Leonid Dvortsin hoe voedselinnovaties kunnen uitgroeien tot meer dan een lokaal alternatief. Aan de hand van voorbeelden uit Nederland, Italië en Oekraïne onderzocht hij onder meer korte voedselketens, lokale markten, voedselcoöperaties en publieke inkoop van duurzaam voedsel.
Het onderzoek laat zien dat innovatie niet alleen draait om een goed idee of gemotiveerde ondernemers en consumenten. Om blijvende verandering teweeg te brengen, moeten vernieuwende initiatieven ook aansluiting vinden bij overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestaande instituties. Regels, vertrouwen en samenwerking kunnen bepalen of een innovatie klein blijft of breder ingang vindt. Tegelijkertijd laat de vergelijking tussen drie landen zien dat daarvoor geen universele route bestaat: de lokale maatschappelijke en institutionele context doet ertoe.
Dvortsin beschrijft deze verandering als onderdeel van een nieuw ‘sociaal contract’ voor voedsel: nieuwe afspraken over de verantwoordelijkheden van burgers, bedrijven en overheden voor de manier waarop voedsel wordt geproduceerd, verkocht en geconsumeerd.Een duurzamer voedselsysteem vraagt daarmee niet alleen om nieuwe ideeën, maar ook om nieuwe spelregels die succesvolle voedselinnovaties de nieuwe normaal kunnen maken.