(Re)making design history - a plea for (artistic) research through design education
De kracht van maken
Catelijne van Middelkoop onderzocht voor haar promotie de betekenis van maken binnen het Nederlandse ontwerponderwijs. Haar onderzoek toont aan dat ontwerponderwijs een cruciale rol speelt in hoe wij samen de toekomst vormgeven én beleven.
In de geschiedenis van de vormgeving ligt de nadruk vaak op eindproducten of op individuele ontwerpers die, om uiteenlopende redenen, bekendheid hebben verworven. Dit onderzoek stelt daar iets anders tegenover: leeromgevingen zoals de werkplaats, het atelier en het klaslokaal zijn minstens zo belangrijk. Dáár leren studenten niet alleen vaardigheden, maar ontwikkelen zij ook nieuwe manieren van denken en doen.
Van Middelkoop laat zien dat maken méér is dan het aanleren en verfijnen van een techniek. Het is een manier om kennis te produceren, vragen te stellen en samen te onderzoeken hoe we ons tot de wereld verhouden. Studenten leren omgaan met materialen en technologie, maar worden ook uitgedaagd kritisch na te denken over maatschappelijke en culturele kwesties - en over hun eigen rol en verantwoordelijkheid daarin. Het proefschrift levert drie bijdragen. Het herdefinieert de Nederlandse vormgevingsgeschiedenis door het onderwijs centraal te stellen, ontwikkelt een kader voor artistiek onderzoek binnen ontwerp-educatie, en bepleit een pedagogische herwaardering van maken, niet enkel als vaardigheid, maar als een wezenlijke vorm van onderzoek en reflectie. Zo laat dit onderzoek zien dat ontwerponderwijs een cruciale rol speelt in hoe wij samen de toekomst vormgeven én beleven. Ontwerponderwijs is geen bijzaak, stelt Van Middelkoop, maar een essentieel onderdeel van de ontwerpwereld. Het vormt de plek waar het vak zich steeds opnieuw ontwikkelt en verdient daarom een centrale plaats in de ontwerpgeschiedenis.