Ketone bodies - metabolic insights in ADPKD
Ketonlichamen - metabolische inzichten bij ADPKD
Cystenieren, ook wel autosomaal dominante polycysteuze nierziekte genoemd, is de meest voorkomende genetische nierziekte. Over tijd groeien er in beide nieren talrijke cysten, blaasjes gevuld met vocht. Deze verdrukken gezond nierweefsel, wat leidt tot achteruitgang van de nierfunctie. Uiteindelijk is bij de meeste patiënten daarom dialyse of een niertransplantatie noodzakelijk. Recent onderzoek laat zien dat cysteniercellen een veranderde energie stofwisseling hebben wat mogelijk nieuwe opties biedt voor behandelmogelijkheden.
In dit proefschrift van Martine Knol zijn ketonen onderzocht. Ketonen zijn een alternatieve energiebron die geproduceerd worden tijdens vasten of een ketogeen dieet. We vonden dat patiënten met ADPKD die hogere ketonen hebben, geassocieerd waren met een verminderde nierfunctie achteruitgang over tijd. Opvallend was dat het hormoon glucagon, dat de productie van ketonen stimuleert, niet geassocieerd was met ziekteprogressie. Mogelijk door de complexe samenhang in de glucosestofwisseling.
Ook hebben we onderzocht welke factoren de hoogte van ketonen veroorzaken in de algemene bevolking. Dit zijn leeftijd, hormonale status en lifestyle factoren. Voorbeelden van beïnvloedbare factoren zijn alcoholgebruik, eiwitinname en het gebruik van orale anticonceptiva. Interessant genoeg vonden we dat er sekseverschillen zijn in de determinanten van ketonen. Bij toekomstige onderzoeken kan dit helpen om patiënten beter te groeperen.
Tot slot hebben we gekeken naar het effect van een ketogeen dieet op de stofwisseling, zowel bij mensen als in een diermodel met cystenieren. Hieruit bleek dat meerdere stofwisselingsprocessen veranderen en dit mogelijk kan bijdragen aan het verlangzamen van de ziekteprogressie.
Samengevat dragen deze resultaten bij aan de hypothese dat het verhogen van ketonen een mogelijke nieuwe behandeloptie kan zijn in de toekomst voor patiënten met ADPKD.