Views on income inequality: determinants and consequences of public perceptions and attitudes
Opvattingen over inkomensongelijkheid: Oorzaken en gevolgen van publieke percepties en attitudes
Ondanks groeiende inkomensongelijkheid en brede maatschappelijke bezorgdheid blijft de vraag naar inkomensherverdeling beperkt. Deze paradox geeft aan dat subjectieve opvattingen over ongelijkheid, zoals wat mensen ervaren, geloven en waar ze de voorkeur aan geven, bepalend zijn voor economisch gedrag en politieke keuzes. Het proefschrift van Daniele Marchesi onderzoekt de oorzaken en gevolgen van zulke opvattingen door middel van drie empirische studies.
Hoofdstuk 2 doet onderzoek naar de persoonlijke kosten van ongelijkheid voor subjectief welzijn. De analyse van data van 33 transitielanden toont aan dat het ervaren van stijgende ongelijkheid de levenstevredenheid op individueel niveau verlaagt. Deze relatie is robuust en houdt stand ongeacht het niveau van en trends in objectieve economische maatstaven.
Hoofdstuk 3 bestudeert de oorsprong van ongelijkheidsopvattingen. Een wereldwijde dataset toont aan dat ingrijpende jeugdervaringen een blijvende vraag naar staatsbescherming stimuleren in hoge-inkomenslanden. Deze relatie bestaat niet voor lage- en middeninkomenslanden. Dit onderstreept dat de vorming van politieke voorkeuren sterk contextafhankelijk is.
Hoofdstuk 4 analyseert de impact van herverdelingsbeleid op het publieke sentiment door het evalueren van de invoering en afschaffing van een vlaktaks in vier post-socialistische landen. De resultaten tonen aan dat radicale belastinghervormingen de verwachtingen van burgers over hun persoonlijke omstandigheden en de landelijke economie veranderen. Deze uitkomsten worden bepaald door een complexe wisselwerking van materieel eigenbelang en ideologie. Dit hoofdstuk biedt hiermee nieuwe inzichten over de drijfveren van beleidsacceptatie.
Marchesi bevestigt dat inzicht in de subjectieve dimensies van economische ongelijkheid essentieel is voor het ontwerpen van effectief herverdelingsbeleid en het verkrijgen van maatschappelijk draagvlak.