The role of social context in hybrid working-from-home arrangements
De rol van de sociale context in hybride thuiswerkarrangementen
Hybride thuiswerkarrangementen, waarin medewerkers hun werktijd verdelen tussen thuis en kantoor, zijn een belangrijk onderdeel geworden van kennisintensief werk. Toch richt bestaand onderzoek zich vaak op thuiswerken als individuele keuze en meet het vooral hoeveel medewerkers thuiswerken. Daardoor blijft onderbelicht dat medewerkers deel uitmaken van werkgroepen, waarin de gevolgen van hybride thuiswerken afhangen van hun eigen werklocatiekeuzes én die van collega’s. De dissertatie van Franzisca Fastje bestudeert hybride thuiswerken daarom als een sociaal ingebedde en configuratiegerichte werkpraktijk.
Op basis van drie empirische studies in Nederlandse organisaties laat Fastje zien dat de gevolgen van hybride thuiswerken sterk afhangen van de sociale context. Thuiswerken hangt alleen positief samen met productiviteit wanneer het voldoende gangbaar is binnen de werkgroep. Sociale isolatie is het laagst wanneer medewerkers en collega’s overeenkomen in lage of hoge thuiswerkintensiteit, maar het hoogst wanneer beiden gemiddeld veel thuiswerken. Verder vermindert sterkere afstemming in werk-locatiepatronen werkgerelateerde onzekerheid, wat prestatie en werktevredenheid ondersteunt. Bekendheid tussen werkgroepsleden kan bovendien de nadelen van minder afgestemde roosters opvangen.
Deze bevindingen laten zien dat hybride thuiswerken niet simpelweg een individuele flexibiliteitsregeling is. Het is ook niet inherent productief, isolerend of schadelijk. De uitkomsten worden gevormd door collectieve werk-locatiepatronen, sociale ingebedheid en coördinatie tussen onderling afhankelijke collega’s. Zo verschuift de aandacht van individuele voorkeuren naar gezamenlijke werkpraktijken. Het ontwerpen van hybride werk vraagt daarom om meer dan individuele keuzevrijheid of verplichte kantoordagen. Het vraagt om een collectieve werkontwerpbenadering, met duidelijke verwachtingen, coördinatie op werkgroepniveau en inspanningen om onderlinge beschikbaarheid en sociale verbinding voorspelbaarder te maken.