De ongenaakbare Frits Bolkestein 1933-2025
De ongenaakbare Frits Bolkestein 1933-2025
Dik Verkuil schreef de biografie van Frits Bolkestein (1933-2025). Startpunt is het beeld dat hij van zichzelf gaf in egodocumenten, zoals dagboeken, interviews, artikelen en zijn memoires. Bolkestein werd na zijn overlijden herdacht als een onconventionele persoonlijkheid die op basis van de feiten scherp debatteerde. In deze biografie wordt beschreven hoe hij werd wie hij was: een ongenaakbaar man die onverstoorbaar zijn overtuiging volgde. De hoog-intelligente zoon van een rechter uit Amsterdam-Zuid dacht al vroeg aan een politieke loopbaan, maar om aan de militaire dienst te ontkomen trad hij na zijn studie filosofie eerst in dienst bij Shell. Hij werkte zestien jaar voor het olieconcern in het buitenland, waaraan hij later zijn imago van ‘Amsterdamse koopman’ ontleende.
Nadat hij had gemerkt dat een carrière via de PvdA lastig zou worden, werd hij in 1975 lid van de VVD. Hij ontpopte zich als een neoliberaal, die zich met zijn sociaaleconomische standpunten op de rechterflank van de VVD bevond, maar streefde ook naar regeringssamenwerking met de PvdA, wat in 1994 leidde tot het eerste Paarse kabinet. Als VVD-leider domineerde hij in de jaren 1990 het politieke debat.
Met zijn opvattingen over de multiculturele samenleving, Europa en ontwikkelingssamenwerking bewerkte hij een cultuuromslag. Ook introduceerde een nieuwe stijl, die zich kenmerkte door wat hij ‘haute vulgarisation’ noemde – een combinatie van eruditie en eenvoudige, op het publiek gerichte taal. Met zowel zijn opvattingen als zijn stijl is hij de oervader van de huidige politiek, al kenmerkt die zich niet door ‘haute vulgarisation’, maar uitsluitend door ‘vulgarisation’ – dat is ook de reden waarom hij bij zijn overlijden met weemoed werd herdacht.