Adiposity as risk factor in inherited cardiomyopathies
Adipositas als risicofactor bij erfelijke cardiomyopathieën
Erfelijke cardiomyopathieën vormen een diverse groep hartspierziekten die gepaard gaan met structurele en functionele afwijkingen van de hartspier. Deze aandoeningen gaan samen met een aanzienlijk verhoogd risico op ziekte en vroegtijdig overlijden. Hoewel genetische varianten een belangrijke rol spelen bij het ontstaan van deze aandoeningen, verschilt het ziekteverloop vaak sterk tussen dragers van dezelfde variant. Dit wijst erop dat naast genetische factoren ook andere mechanismen van invloed zijn op de expressie van de ziekte. In dit proefschrift van Belend Mahmoud wordt onderzocht in hoeverre een toename van vetweefsel de ziekteprogressie van erfelijke cardiomyopathieën beïnvloedt en daarmee kan fungeren als risicofactor.
Het eerste deel van dit proefschrift onderzocht de rol van obesitas. Een literatuuroverzicht laat zien dat obesitas geassocieerd lijkt met het ontstaan van dilaterende cardiomyopathie, maar dat de invloed op ziekteprogressie nog onvoldoende duidelijk is. In een preklinische studie met een fosfolamban (PLN)-cardiomyopathie-muismodel leidde obesitas tot metabole veranderingen op mitochondrieel niveau, maar versnelde het de ontwikkeling van het ziektefenotype niet. Daarnaast liet een landelijke cohortstudie zien dat obesitas en andere leefstijlfactoren niet geassocieerd zijn met ernstige klinische uitkomsten bij patiënten met de PLN p.(Arg14del)-genvariant. Het tweede deel richt zich op epicardiaal vetweefsel, een visceraal vetdepot dat direct tegen het myocard aan ligt. Een grotere hoeveelheid epicardiaal vetweefsel bleek bij zowel PLN-cardiomyopathie als hypertrofische cardiomyopathie (HCM) geassocieerd met een ernstiger fenotype en een verhoogd risico op levensbedreigende ventriculaire aritmieën. Bij HCM werd daarnaast ook een verhoogd risico op hartfalen waargenomen.
Samenvattend laat dit proefschrift zien dat obesitas een beperkte rol speelt in PLN-cardiomyopathie, terwijl epicardiaal vetweefsel geassocieerd is met een ernstiger ziektebeloop bij zowel PLN-cardiomyopathie als HCM. Deze bevindingen ondersteunen een mogelijke rol voor het kwantificeren van epicardiaal vetweefsel bij risicostratificatie van erfelijke cardiomyopathieën en bieden nieuwe aanknopingspunten voor toekomstig onderzoek en therapeutische strategieën.