Secularism in post-colonial Vietnam: governance, national identity and negotiations with religion, 1945-2018
Secularisme in postkoloniaal Vietnam (1945–2018)
Ngao Nghiem onderzocht hoe de Vietnamese staat sinds het einde van de Franse koloniale overheersing in 1945 met religie is omgegaan. Centraal staat de vraag welke religieuze praktijken en organisaties werden geaccepteerd, welke werden beperkt en welke plaats religie mocht innemen in een socialistische samenleving. De Vietnamese omgang met religie was complex. Terwijl de staat zichzelf presenteerde als modern en seculier, putte hij tegelijkertijd uit religieuze tradities, werkte hij samen met religieuze leiders en creëerde hij nieuwe socialistische rituelen.
Tegelijkertijd bestonden er spanningen tussen centrale autoriteiten en lokale bestuurders, tussen stedelijke en landelijke gebieden, en tussen verschillende opvattingen over religieus bestuur. Deze tegenstellingen laten zien dat het Vietnamese secularisme geen vastomlijnd model was, maar een dynamisch proces dat voortdurend werd gevormd door de wisselwerking tussen staatsmacht en religieuze gemeenschappen. Het onderzoek draagt daarmee bij aan een beter begrip van hoe secularisme in postkoloniale samenlevingen in de praktijk functioneert en tegelijkertijd kan worden ingezet voor zowel sociale samenhang als politieke controle.
In plaats van secularisme uitsluitend te beschouwen als een scheiding tussen religie en politiek, benadert dit onderzoek secularisme als een veranderend geheel van praktijken waarmee de staat de samenleving probeerde te reorganiseren en zijn politieke gezag te versterken. Op basis van uitgebreid archiefonderzoek en kwalitatieve interviews in Hanoi onderscheidt het proefschrift drie samenhangende dimensies van het Vietnamese secularisme.
Ten eerste gebruikte de staat wetten, instellingen en beleidsmaatregelen om het religieuze leven te reguleren, waarbij ruimte werd gecreëerd voor goedgekeurde activiteiten en niet-toegestane activiteiten werden beperkt. Ten tweede bevorderde de staat door middel van symbolisch secularisme een visie op de natie die was gebaseerd op gedeelde afkomst, historische helden, collectieve offers en nationale eenheid, waardoor deze ideeën een semi-sacraal karakter kregen. Ten derde ontwikkelde het secularisme zich via onderhandelingen en conflicten tussen de staat en religieuze actoren. Religieuze groepen namen het overheidsbeleid niet simpelweg over, maar pasten het aan, verzetten zich ertegen en gaven er soms mede vorm aan.