Comparing renewable energy pathways in Russia and Kazakhstan
Strategieën in de energietransitie
Waarom zouden landen die rijk zijn aan olie en gas investeren in hernieuwbare energie? En hoe zien zij hun plaats in een wereldwijde economie die de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen probeert af te bouwen? Welke rol speelt geopolitiek bij het bepalen van hun strategieën? Yana Zabanova heeft deze vragen onderzocht door twee Euraziatische olie- en gasproducenten met elkaar te vergelijken: Rusland en Kazachstan.
Haar proefschrift laat zien dat beide landen zich met hernieuwbare energie bezighouden, maar om verschillende strategische redenen. Omdat de staatsinkomsten en geopolitieke invloed van Rusland altijd sterk verbonden zijn met de export van fossiele brandstoffen, bagatelliseerde dit land lange tijd het belang van de energietransitie. Toen Rusland uiteindelijk beleid begon te ontwikkelen om de uitstoot te verminderen, bouwde het vooral voort op bestaande sterke punten, zoals kernenergie, waterkracht en uitgestrekte bossen die als koolstofputten fungeren. Tegelijkertijd wist een kleine groep bedrijven en ondernemers beperkte staatssteun voor hernieuwbare energie te verkrijgen door deze te koppelen aan andere overheidsprioriteiten, zoals modernisering van de industrie, technologische soevereiniteit en energiezekerheid.
De Kazachse regering heeft hernieuwbare energie daarentegen vooral gezien als een manier om de internationale reputatie van het land te versterken en buitenlandse investeringen aan te trekken. De overheid werkte nauw samen met internationale financiële instellingen, buitenlandse adviseurs en de lokale bedrijfssector. Zij voerde steunregelingen in die gebaseerd waren op internationale ervaringen, waarbij afhankelijkheid van geïmporteerde technologieën werd geaccepteerd in ruil voor een snelle implementatie.
Ondanks deze verschillen zijn beide landen niet van plan om fossiele brandstoffen helemaal uit te faseren, volgens Zabanova. Hernieuwbare energie wordt vooral toegevoegd aan de economieën die nog steeds sterk afhankelijk zijn van olie en gas. Zabanova's onderzoek laatn zien dat landen met grote olie- en gasvoorraden selectief omgaan met de energietransitie en schone technologieën vooral ondersteunen wanneer deze hun economische en politieke kernbelangen versterken.