Innovatie voor een gezond leven
Innovatie in de gezondheidszorg opent nieuwe mogelijkheden voor een langer, gezonder leven. Van zachte implantaten en geleidende hydrogels tot kunstmatige intelligentie: technologie en wetenschap veranderen de manier waarop we gezondheid benaderen.
Kunstmatige intelligentie in de zorg
De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) biedt nieuwe mogelijkheden voor de gezondheidszorg. Van het analyseren van medische scans tot het voorspellen van ziekteverloop: AI kan artsen ondersteunen bij complexe beslissingen. Maar hoe betrouwbaar zijn deze modellen? En hoe zorgen we ervoor dat AI de medische praktijk verrijkt zonder de menselijke factor te verliezen?
Dat zijn de vragen waar Steff Groefsema, PhD-onderzoeker aan het Bernoulli instituut en het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), zich mee bezighoudt.
Hoge verwachtingen van AI in de zorg: ‘Nu moeten we het bewijzen’
Peter van Ooijen, hoogleraar AI in de radiotherapie, onderzoekt hoe AI kan bijdragen aan het optimale behandelplan voor de patiënt. In deze aflevering van de JTS Scholars-serie vertelt hij over zijn werk en deelt hij zijn visie op de introductie van AI.
‘Vergelijk het met de eerste navigatiesystemen: in het begin keek de bijrijder ook nog mee op een eigen kaart.’
Geleidende hydrogel is zacht voor de hersenen
Bio-elektronica, zoals implanteerbare systemen om de gezondheid te bewaken, of bijvoorbeeld hersenstimulatie te geven, zijn niet zo zacht als het weefsel waar ze aan gekoppeld zijn. De elektronica bestaat immers uit circuits van metaal. Maar nu hebben onderzoekers van de RUG onder leiding van adjunct-hoogleraar Ranjita Bose een zachte gel van polymeren gemaakt die stroom net zo goed kan geleiden als metaal.
Het materiaal is zacht en flexibel, waardoor het beter aansluit bij gevoelige weefsels. Deze vondst kan allerlei toepassingen mogelijk maken, zoals sensoren voor in het lichaam, of ondersteuning van weefselherstel.
Een stevige uitdaging: zachte en slimme implantaten
De meeste weefsels in het lichaam zijn zacht. Maar als artsen een zwakke plek in een bloedvat willen versterken, of een dichtgeslibd vat openhouden, gebruiken ze daarvoor buisjes (stents genaamd) die gemaakt zijn van hard plastic of metaal. Dat harde en stijve materiaal kan voor problemen zorgen.
Wetenschappers van de RUG en het UMCG ontwikkelen daarom stents van zachter materiaal.
Beter zicht op de werkpaarden van ons lichaam
Genen zijn cruciaal voor veel aspecten van het leven, maar het zijn de eiwitten die ons lichaam laten functioneren. Als we precies zouden weten welke eiwitten belangrijk zijn voor onze gezondheid en bij ziekte zou dat een belangrijke doorbraak zijn.
Giovanni Maglia heeft een essentieel hulpmiddel ontwikkeld om dit te bereiken: het analyseren van afzonderlijke eiwitten met nanoporiën.
Protheses waarbij de mens centraal staat
‘Ik vind robotica fascinerend, en ik droom ervan om de opmerkelijke kwaliteiten van het menselijk lichaam te kunnen nabootsen,’ vertelt Raffaella Carloni, hoogleraar robotica bij de Rijksuniversiteit Groningen. Carloni ontwikkelt kunstmatige ledematen, waaronder een bionisch been waarvoor ze de Ben Feringa Impact Award 2024 won. Het bionische been dat professor Carloni en haar team ontwikkelden, maakt het mogelijk dat mensen na een amputatie weer op een natuurlijke manier kunnen lopen.