De Petrovs en de griep - Dr. Sander Brouwer

Van de lezing wordt een (zaal)opname gemaakt. Deze zal na de lezing op de site van Spraakmakende Boeken worden geplaatst. 

De Petrovs en de griep (2016/2017), de tweede roman van Aleksej Salnikov (Tartu, 1978), speelt zich af in Jekaterinburg, net oostelijk van de Oeral (in de roman vaker Sverdlovsk genoemd, zoals de stad heette in de Sovjet-tijd). Hij leverde de auteur de NOS-literatuurprijs (jury) op en, belangrijker, de Nationale Bestsellerprijs in 2018. Hij werd door Froukje Slofstra in 2025 vertaald in het Nederlands. Daarvoor al werd Kirill Serebrennikovs verfilming (2021) vertoond in de Nederlandse bioscopen. Daarnaast zou de Nederlandse lezer ook Salnikovs eerste roman, De Afdeling, in Nederlandse vertaling kunnen kennen (Maarten Tengbergen, 2024).

Het verhaal, rond de automonteur Sergej Petrov en zijn vrouw en zoontje, lijkt in eerste instantie een – wel in bijzonder frisse en beeldende taal beschreven – serie alledaagse trivialiteiten te behelzen. Er is echter ook een onopvallend verstopt symbolisch-mystiek niveau van de personages en de gebeurtenissen: niet zozeer de vrij duidelijke symboliek van de griep die iedereen te pakken heeft, maar vooral die van Igor als mysterie-helper die Petrov mogelijk op weg helpt naar verlossing.

Daarnaast wordt duidelijk dat het hier gaat om een ingenieus weefsel van details die de “ik kan er toch niks aan veranderen” mentaliteit van de moderne Rus schilderen, het terugtrekken in de eigen cocon, die desnoods met de nodige agressie wordt verdedigd. Maar het meest onthutsende aspect van de tekst is dat het de continuïteit verbeeldt van die mentaliteit met die van de Sovjet-tijd, middels het motief van de Nieuwjaarsviering, die Petrov junior nog steeds op dezelfde wijze ondergaat als senior, en waarvan de concrete vorm rechtstreeks teruggaat tot de Stalin-tijd, zonder dat dat de burgers, toen en nu, enig ongemak lijkt te bezorgen. Dat is een aspect dat voor de gemiddelde Nederlandse lezer niet zonder meer duidelijk is, vandaar dat we daar in de lezing extra aandacht aan zullen besteden.