Collecting and Connecting
Een computationele bijdrage aan het begrijpen van citaties in de jurisprudentie
Het vinden van relevante juridische informatie lijkt steeds meer op het zoeken naar een naald in een hooiberg. Het recht is steeds beter digitaal toegankelijk, maar de omvang van rechtspraak groeit snel en regels en uitspraken zijn versnipperd over nationale en internationale rechtslagen. Daardoor wordt het steeds lastiger om te bepalen waar te beginnen en welke uitspraken daadwerkelijk van belang zijn.
Iris Schepers onderzocht hoe methoden uit data science kunnen helpen om meer structuur aan te brengen in deze grote hoeveelheid rechtspraak. Daarbij staan citaties centraal: verwijzingen van rechters naar eerdere uitspraken, wetgeving of verdragen. Deze citaties leggen verbanden tussen beslissingen en laten zien hoe juridisch gezag en rechtsbeginselen zich ontwikkelen. Ze laten niet alleen zien welke uitspraken invloedrijk zijn, maar vormen ook onderdeel van de juridische redenering waarmee rechters hun beslissingen motiveren.
Door citaties systematisch te analyseren, kunnen patronen en invloedrijke uitspraken zichtbaar worden. Het onderzoek combineert traditionele juridische analyse met computationele technieken, zoals automatische tekstanalyse en netwerkanalyse. Daarmee onderzocht Schepers hoe citaties kunnen worden verzameld, hoe invloedrijke uitspraken kunnen worden herkend en hoe internationale normen via rechtspraak doorwerken in nationale rechtsordes.
Schepers laat zien dat deze technieken juridisch onderzoek kunnen ondersteunen door grote aantallen uitspraken overzichtelijker te maken en onderzoekers te helpen mogelijke ‘naalden’ te vinden. Citaties maken zichtbaar waar juridisch gezag zich concentreert en welke uitspraken een rol spelen. Tegelijkertijd kan technologie het juridische oordeel niet vervangen: computationele methoden tonen patronen en verbanden, maar het blijft aan mensen om deze te interpreteren en juridisch te duiden.