Nieuws doorzoeken

Binnen de Wubbo Ockels School for Energy and Climate werken onderzoekers aan innovatieve oplossingen voor de grote duurzaamheidsvraagstukken van onze tijd – van technologische vernieuwing tot circulaire systemen en klimaatadaptatie. Veel van dit onderzoek richt zich op het ontwikkelen van nieuwe methoden, modellen en toepassingen die bijdragen aan een duurzamere wereld. Maar naast de technologische en beleidsmatige kant van duurzaamheid is er ook een andere, minstens zo belangrijke vraag: hoe zorgen we ervoor dat mensen daadwerkelijk betrokken zijn bij die transitie? Wie beslist over de inrichting van onze toekomstige energievoorziening? Hoe worden burgers daarbij betrokken? En wat is ervoor nodig om die betrokkenheid echt betekenisvol te maken?

Volgens Leah Henderson is het van groot belang dat we het principe hooghouden dat wetenschappelijk onderzoek gebaseerd is op bewijs. Ze is bijzonder hoogleraar Maatschappelijk Vertrouwen aan de Rudolf Agricola School of Sustainable Development. ‘Tegenwoordig hoor je vaak mensen zeggen: “Wetenschap is ook maar een mening”. Ik ben het daar volledig mee oneens.’

Financiële instellingen en multinationals beheren enorme geldstromen. Daarmee spelen ze niet alleen een centrale rol in de wereldeconomie, maar ook in grote politieke en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de energietransitie, internationale sancties en geopolitieke conflicten. Soms is hun invloed ronduit problematisch. Banken kunnen, bewust, geldstromen faciliteren naar autoritaire regimes of vervuilende bedrijven. In zulke gevallen is de ethische grens duidelijk. Maar er zijn ook situaties waarin verantwoordelijkheid minder eenduidig is. Kun je een financiële instelling moreel verantwoordelijk houden voor iets waar ze niet van op de hoogte is?

Beer Prakken doet onderzoek naar humor en spel in de politiek en is net terug uit Amerika waar hij een deel van zijn onderzoek heeft gedaan. Wat er nu gebeurt in de Amerikaanse politiek onder leiding van Donald Trump is razend interessant, maar ook in Nederland gebeurt genoeg om hem van input te voorzien.

Autonome systemen die gebruikmaken van AI zijn overal, van een Google-zoekopdracht tot slimme verkeerslichten. Maar voorzichtigheid is geboden, benadrukt filosoof Herman Veluwenkamp. ‘Er is bij de ontwikkeling van autonome systemen nog te weinig aandacht voor de vraag of ze wel eerlijke keuzes maken, en er is vaak geen democratische controle.’ Daar wil hij met een waarderingsmodel verandering in brengen.