Koninklijke Onderscheiding voor Jan Post

Op vrijdag 13 november is prof.dr.ing. Jan Post verrast met een Koninklijke Onderscheiding, ter gelegenheid van zijn pensionering eerder dit jaar. Post (Utrecht, 1960) is honorair hoogleraar Digitale Fabricage aan de Faculteit Science & Engineering van de RUG en hoofd Strategic Partnerships Philips Personal Care Drachten. Uit handen van burgemeester S.A.E. Poepjes van de gemeente Olst-Wijhe ontving hij de versierselen die behoren bij de categorie Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Een vriendelijke hoogleraar met een strategische geest

Een hoogleraar in praktische kleding, die met een hand in de zak en een oprechte glimlach op zijn gezicht een sleutelrol vervult in alles wat hij doet. Dat is Jan Post ten voeten uit. Of het nu gaat om zijn onderzoek naar materiaalkunde, zijn aanwezigheid in tal van regionale, nationale en internationale samenwerkingsverbanden of zijn betrokkenheid bij studenten: niemand kan om Jan Post heen. Wat er ook speelt: hij rust niet voor dat hij een oplossing heeft gevonden. Achter de humor en toegankelijkheid schuilt een strategische geest van een man die naadloos kan schakelen van grote visies naar operationele stappen. Een plan is pas waardevol als het uitmondt in een concreet project met duidelijke doelen, een heldere financiering en een realistisch pad naar de uitvoering. Als echte bruggenbouwer is hij bovenal altijd op zoek naar geschikte partners om mee samen te werken. In deze tijd waarin publiek-private samenwerking essentieel is om maatschappelijke uitdagingen op te lossen, is hij het voorbeeld van de vormgeving van leiderschap in innovatie.

Pionier op zijn vakgebied

Op wetenschappelijk gebied is Post een pionier wat betreft digitale fabricage en computergestuurde mechanica. Het is een vakgebied waarbij hij steeds de nadruk heeft gelegd op de relatie tussen theorie en praktijk. Zo slaagde hij in samenwerking met industriële partners zoals Philips Drachten erin om geavanceerde computermodellen te ontwikkelen die voorspellen hoe materialen transformeren tijdens productieprocessen. Zijn onderzoek heeft tastbare oplossingen opgeleverd, waardoor fabrieken slimmer, efficiënter en flexibeler kunnen werken. Ook heeft hij verschillende digitale twin-concepten ontwikkeld, waarmee het mogelijk is fabrieksprocessen te testen voordat ze in het echt worden ontwikkeld. Na verloop van tijd is hij zich gaan richten op duurzaamheid en energietransitie. Zo was hij betrokken bij het Groeifondsprogramma Groeien met Groen Staal, waarbij hij verschillende partijen bij elkaar bracht om met hun kennis en kunde bij te dragen aan de ontwikkeling van duurzaam geproduceerd staal.

Aanjager publiek-private samenwerking

Post is altijd op zoek geweest naar versterking van de band tussen universiteit en regio door wetenschappelijke oplossingen te vertalen naar het bedrijfsleven en door publiek-private samenwerking. Zelf beschrijft hij de uitdagingen van de Noord-Nederlandse industrie als ‘the perfect storm’: door de combinatie van urgente circulaire, energie- en digitale transities en de arbeidskrapte en de internationale concurrentie moet er meer worden gedaan met minder mensen. Daarvoor moeten opgaven niet los van elkaar staan maar in samenhang en samenwerking worden benaderd en aangepakt. Zo stond hij als boegbeeld aan de wieg van de oprichting van het Region of Smart Factories (RoSF), het eerste Smart Industry Fieldlab in Nederland, waarin meer dan twintig kennisinstellingen en bedrijven samenwerken om de innovatie in de maakindustrie te bevorderen. Verder is de AI Hub Noord-Nederland onder zijn leiding uitgegroeid tot een van de best presterende hubs van het land. Deze fungeert als een kenniscentrum, verbinder en stimulator van nieuwe bedrijvigheid met AI. Met zijn heldere visie op de innovatie en adoptie van verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie heeft hij een blijvend verschil gemaakt voor de technische industrie in Nederland.

Invloed op Europese innovatie

Op Europees gebied was Post actief op het gebied van innovatie en onderzoek. Zo was hij lid van de Deskundigencommissie voor Europese subsidies van Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), waarbij hij voorstellen niet alleen inhoudelijk beoordeelde maar ook adviseerde hoe deze scherper, kansrijker en impactvoller gemaakt konden worden. Ook was hij adviseur voor de Sociaal Economische Raad (SER) Noord-Nederland op het gebied van industrie. Hij adviseerde onder meer over de ontwikkeling van de slimme maakindustrie in het noorden, waarbij hij benadrukte dat innovatie toegankelijk moet zijn voor de hele sector.

Praktijkervaring in het onderwijs

Op onderwijsgebied heeft Post zich met name laten gelden als initiator van de modernisering van het technisch wetenschappelijk onderwijs, bijvoorbeeld met het tweejarige HTSM Honours Programma voor getalenteerde studenten. Hij heeft ervoor gezorgd dat deze studenten praktijkervaring kunnen opdoen met complexe problemen uit het bedrijfsleven in de hightech industrie. Ook was hij nauw betrokken bij de start en ontwikkeling van de masteropleiding Werktuigbouwkunde. Studenten waarderen zijn persoonlijke betrokkenheid en roemen zijn geduld en vertrouwen. Voor velen is hij niet alleen een mentor geweest, maar een steunpilaar. Zijn persoonlijke benadering heeft een nieuwe generatie onderzoekers en ingenieurs opgeleverd die veel betekenen voor de innovatiekracht van de regio.

Liefde voor de skûtsjes

Naast zijn indrukwekkende carrière vond Post ook tijd voor vrijwilligerswerk. Zo zet hij zich met hart en ziel in voor het behoud van cultureel erfgoed en is hij al jarenlang betrokken bij het historische Philips Skûtsje ’t Halve Maen. Hij zat in het bestuur en bracht technische innovaties aan boord, zodat dit historische schip modern en veilig kan blijven varen. Hij betrok zijn studenten bij het onderhoud en nodigde ze uit om mee te varen tijdens de jaarlijkse deelname van het schip aan het Skûtsjesilen. Post heeft laten zien dat technologie en traditie hand in hand kunnen gaan en heeft een grote bijdrage geleverd aan het behoud van dit culturele erfgoed in Fryslân.