Skip to ContentSkip to Navigation
About usNews and EventsNews articles

Grote spiraalstelsels maken zeer efficiënt sterren

16 mei 2019

Grote spiraalstelsels, zoals onze naaste buur de Andromedanevel, laten bijna geen gas- of stofdeeltjes onbenut bij het vormen van sterren. Dat hebben Nederlandse astronomen berekend aan de hand van de draaisnelheden van ruim honderd nabije stelsels. De grote stelsels halen een efficiëntie van 80 tot 100% en zijn daarmee veel efficiënter dan de maximale 20% die werd toegeschreven aan de vorige recordhouders: middelgrote spiraalstelsels zoals onze Melkweg.

De nieuwe berekeningen hebben ook implicaties voor de zogeheten missende normale materie. Wetenschappers gaan er al langer vanuit dat het heelal voor ongeveer 5% bestaat uit normale materie zoals atomen en moleculen en voor 95% uit donkere, onbekende materie en donkere, onbekende energie. En van die 5% normale materie was ook nog eens het grootste deel zoek. Volgens de nieuwe berekeningen ontbreekt er echter amper normale materie in de grote spiraalstelsels.

Inmiddels zijn wetenschappers bezig om de theorie aan te passen aan de nieuwe bevindingen. Dat er nu missende normale materie gevonden is, is een opsteker. Maar dat grote sterrenstelsels veel efficiënter sterren vormen dan gedacht, zal de komende tijd voor hoofdbrekens zorgen.

Het spiraalstelsel NGC 5371 is zeer efficiënt en bevat bijna geen missende normale materie.
Het spiraalstelsel NGC 5371 is zeer efficiënt en bevat bijna geen missende normale materie.

Een voorbeeld van een zeer efficiënt spiraalstelsel is NGC 5371. Het stelsel staat op ongeveer honderd miljoen lichtjaar van de aarde in het sterrenbeeld Jachthonden in de buurt van de Grote Beer. Het is een van de zwaarste van de meer dan honderd onderzochte stelsels. Het stelsel bevat bijna geen missende normale materie en heeft vrijwel al het stof en gas gebruikt om sterren te maken. Ook de Andromedanevel, onze naaste buur op 'slechts' 2,5 miljoen lichtjaar van ons vandaan, blijkt zeer efficiënt.

Het onderzoek werd uitgevoerd door Lorenzo Posti (Rijksuniversiteit Groningen en Université de Strasbourg, Frankrijk), Filippo Fraternali (Rijksuniversiteit Groningen ) en Antonino Marasco (Rijksuniversiteit Groningen en ASTRON) en verschijnt binnenkort in het vakblad Astronomy and Astrophysics.

Laatst gewijzigd:16 mei 2019 09:15

Meer nieuws

  • 17 juli 2019

    Wageningen en Groningen onderzoeken samen natuurinclusieve landbouw in Noord-Nederland

    Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en Wageningen University & Research (WUR) hebben besloten nauwer te gaan samenwerken op het gebied van natuurinclusieve- en kringlooplandbouw en de daaraan gerelateerde plattelandsontwikkeling in Noord-Nederland. Hiervoor...

  • 16 juli 2019

    13 Veni-subsidies voor jonge Groningse onderzoekers

    Dertien onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en het UMCG krijgen van NWO een Veni-subsidie in het kader van de Vernieuwingsimpuls. Een mooi resultaat; vorig jaar ontvingen twaalf Groningers een Veni. Veni-subsidies zijn bestemd voor...

  • 11 juli 2019

    RUG realiseert sterrenwacht in donker Lauwersmeergebied

    Het Kapteyn Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen werkt aan een concreet plan voor een nieuwe sterrenwacht in het Dark Sky Park Lauwersmeer. De sterrenwacht wordt geplaatst bij het Activiteitencentrum Lauwersnest van Staatsbosbeheer in Lauwersoog...