Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

IJsberen gaan eieren eten door verdwijnen zee-ijs

24 maart 2015
IJsbeer eet eieren in een broedkolonie van brandganzen op Spitsbergen. De ganzen staan ontredderd bij hun lege nest. (foto Jouke Prop)

Door de veranderende ijsomstandigheden in het Noordpoolgebied passen ijsberen hun consumptiepatroon aan. Een toenemend aantal ijsberen verliest in de zomer contact met het zee-ijs en richt zich op eieren van vogels. Dat hebben biologen van de Rijksuniversiteit Groningen samen met buitenlandse collega’s ontdekt.

Het zee-ijs in het Noordpoolgebied verdwijnt in rap tempo. Dit heeft grote gevolgen voor de dieren die er van afhankelijk zijn. De ijsbeer is hiervan een uitgesproken voorbeeld: die heeft zee-ijs nodig om prooien te vangen. De ijsbeer volgt in de zomer het zich terugtrekkende zee-ijs, op zoek naar prooien. Maar is dat nog steeds mogelijk?

Energierijke eieren als voedselbron

Biologen van de Rijksuniversiteit Groningen hebben met buitenlandse collega’s opvallende verschuivingen ontdekt in de verspreiding van de ijsbeer, die samenhangen met de veranderende ijsomstandigheden. Sinds het begin van deze eeuw blijkt een toenemend aantal ijsberen in de zomer contact met het zee-ijs te verliezen. Deze dieren blijven steken op land.
IJsberen zijn afhankelijk van zee-ijs om hun prooien te vangen. Op land vormen eieren van vogels die in kolonies broeden, zoals ganzen en eenden, een alternatieve voedselbron, althans voor de beperkte periode van de broedtijd. De nesten zijn voor een beer relatief gemakkelijk te vinden en de eieren bevatten veel energie.

Jaarlijkse terugkeer

Het RUG-onderzoek op Spitsbergen laat zien dat zodra ijsberen een vogelkolonie hebben ontdekt, de beren het volgende jaar terugkeren. Dat gebeurt elk jaar een paar dagen vroeger, en daarmee zijn de ijsberen in staat een steeds groter deel van de eieren te pakken. Voor de vogels heeft de komst van ijsberen tot gevolg dat steeds minder jongen uit het ei kruipen. Verder onderzoek moet uitwijzen of de vogelpopulaties opgewassen zijn tegen dit verlies, en of ijsberen ook op langere termijn kunnen profiteren van vogeleieren als voedselbron.

Spitsbergen én Groenland

Het internationale onderzoek van de biologen laat zien dat bovengenoemde ontwikkeling opmerkelijk synchroon verloopt langs de westkust van Spitsbergen en aan de oostkust van Groenland. Dit wijst erop dat grootschalige processen zoals een opwarmend klimaat hierbij een rol spelen.

Meer informatie

Laatst gewijzigd:26 maart 2015 11:22

Meer nieuws

  • 15 december 2017

    Cursussen bij het Talencentrum, januari-juni 2018

    Het Talencentrum van de Rijksuniversiteit Groningen biedt in de cursusperiode januari-juni 2018 weer veel cursussen aan: Nederlands voor anderstaligen, Nederlands voor Nederlandstaligen, Engels, Moderne Vreemde Talen en Interculturele Communicatie....

  • 12 december 2017

    Weidevogel en boer zijn gebaat bij ruige stalmest

    In agrarische graslanden spelen rode wormen een sleutelrol in de bodemvruchtbaarheid en in de voedselvoorziening van weidevogels. RUG-onderzoeker Jeroen Onrust onderzocht de wisselwerking tussen boeren, wormen en weidevogels. Hij concludeert dat de...

  • 06 december 2017

    Ribosomen bepalen lading van eiwitten

    Tijdens onderzoek naar de relatie tussen de ‘drukte’ in een cel, de ionsterkte en eiwitdiffusie ontdekten biochemici van de RUG iets bijzonders: positief geladen eiwitten blijven plakken aan de ribosomen. Dit verklaart waarom de meeste in water oplosbare...