Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Echoes from a stressful past. Effects, pathways and adaptive value of maternal stress in birds

19 oktober 2012

Promotie: mw. R. Henriksen, 11.00 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: Echoes from a stressful past. Effects, pathways and adaptive value of maternal stress in birds

Promotor(s): prof.dr. A.G.G. Groothuis

Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen

Invloed moederlijke stress op haar nakomelingen

Rie Henriksen onderzocht bij kwartels welke invloed warmtestress tijdens de zwangerschap bij de moeder heeft op de stresshormonen in haar kuikens.

Het is bekend dat stress bij de moeder tijdens zwangerschap en eivorming van invloed is op de hormoonsamenstelling in hun nakomelingen. Maar wat gebeurt er als de stress waarmee de moeder te maken had niet optreedt in de omgeving van de jonge nakomelingen? Hebben ze er dan last van dat ze 'niet adequaat zijn voorgeprogrammeerd'? De factor warmtestress bij de moeder – die lijdt tot verhoging van het stresshormoon corticosteron, dat ook weerspiegeld is in het eiplasma – bleek van minder invloed op de kuikens dan de daadwerkelijke warmtestress die zij als kuiken buiten het ei ondervonden. Blijkbaar hebben de kuikens een mechanisme waarmee zij effecten van invloeden tijdens hun embryonale periode teniet kunnen doen als de omgeving niet 'matcht' met die tijdens hun prenatale periode.

Henriksen maakte duidelijk dat stress bij het moederdier tijdens de eivorming in vogels de groei, fysiologie en gedrag van de nakomelingen kan beïnvloeden via een veranderende samenstelling van het ei. Haar resultaten bij vogels kwamen deels overeen met de zoogdierenliteratuur, wat aantoont dat vogels een uitstekend alternatief model zijn voor studies over maternale stress.

Haar bevinding dat postnatale stress effecten van prenatale maternale stress tegen kan gaan geven aan dat stress bij het moederdier de nakomelingen zou kunnen voorbereiden op een stressvolle postnatale omgeving en ondermijnt daarom het algemene idee dat stress ervaren gedurende het hele leven cumulatief leidt tot een slijtage van fysiologische systemen.

Rie Henriksen (Denemarken, 1981) studeerde biologie aan de aan de universiteit van Kopenhagen. Haar promotieonderzoek deed zij aan de RUG, bij de vakgroep Behavioural Biology, dat deel uitmaakt van het Centre for Behaviour and Neurosciences. Het werd gefinancierd door het Oostenrijkse wetenschapsfonds. Inmiddels werkt zij als postdoc in Zweden.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:42

Meer nieuws

  • 24 september 2018

    Keurig groen gedrag kan sociaal verrekte ongemakkelijk zijn

    Waarom is het zo moeilijk een heilig boontje te zijn? Jan Willem Bolderdijk over zijn onderzoek naar de schurende randjes van duurzaam gedrag.

  • 19 september 2018

    Studenten RUG helpen leerlingen met toekomst stadslogistiek

    Bij het project Web Expeditie hebben leerlingen van verschillende scholen in het primair en voortgezet onderwijs onder leiding van studenten van de RUG gewerkt aan de toekomst van de stadslogistiek. De leerlingen zochten in een project van drie maanden...

  • 11 september 2018

    Van Klokhuis-vraag naar Veni-subsidie

    Als kind was Jorrig Vogels al gefascineerd door taal en vergeleek hij de verschillende woorden voor ingrediënten op verpakkingen. Een jaar terug sleepte de taalonderzoeker een Veni-beurs in de wacht. ‘Taal heeft iets telepathisch: het beeld dat ík in...