Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Een lekenboek in woord en beeld. De Spegel der minschliken zalicheid

05 juli 2012

Promotie: mw. B.J. Kramer, 11.00 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen

Proefschrift: Een lekenboek in word en beeld. De Spegel der minschliken zalicheid

Promotor(s): prof.dr. B.A.M. Ramakers

Faculteit: Letteren

Analyse van de Spegel der minschliken zalicheid

Bernadette Kramer onderzocht voor haar proefschrift de Spegel der minschliken zalicheid - een handschrift dat rond 1425 vervaardigd werd in Brugge voor een opdrachtgever uit het noorden van Duitsland, vermoedelijk Lübeck (Kopenhagen, Koninklijke Bibliotheek, GkS 79). Het handschrift bevat een Middelnederduitse bewerking van het Speculum humanae salvationis. Deze veelal geïllustreerde tekst, ontstaan kort na 1300, werd vrijwel direct een uiterst invloedrijk standaardwerk over de typologische Bijbelverklaring. De anonieme auteur behandelt de gehele heilsgeschiedenis in 42 hoofdstukken van 100 versregels die, uitgezonderd de eerste twee hoofdstukken over de schepping en zondeval, telkens een episode uit het leven van Maria en Christus koppelen aan drie prefigurerende verhalen uit het Oude Testament. Het Speculum was oorspronkelijk bedoeld als bron van inspiratie voor geestelijken binnen een pastorale context, met name ten behoeve van lekenonderricht en preken. Het Kopenhaagse handschrift dat in dit proefschrift centraal staat, de Spegel der minschliken zalicheid, is echter vervaardigd met een geheel ander publiek en gebruik voor ogen. Vanuit een iconografische analyse van het beeldprogramma heeft Kramer bekeken hoe het Speculum in de Spegel, als een geheel van woord en beeld, werd afgestemd op een functioneren binnen de persoonlijke catechese en devotie van leken. Meer bepaald is dit proefschrift een studie naar de manier waarop de performatieve leeservaring van het concrete, tastbare handschrift in de handen van het publiek wordt beïnvloed en gestuurd door de tekst, de illustraties en de woord-beeldrelaties.

Bernadette Kramer (Leidschendam, 1979) studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Leiden. Ze verrichtte haar onderzoek bij het Instituut voor Cultuurwetenschappelijk Onderzoek Groningen, Faculteit der Letteren. Kramer werkt nu bij Aijlon TTP te Leusden, als aankomend documentmanager.

Laatst gewijzigd:15 september 2017 15:41
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 21 februari 2018

    Provincie en RUG maken werk van duurzame landbouw

    De Provincie Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) slaan de handen ineen om de landbouwsector verder te verduurzamen. Hiertoe wordt een Bijzondere Leerstoel Natuurinclusieve Landbouw opgericht aan de RUG. De Provincie​draagt via haar Programma...

  • 19 februari 2018

    Prinses Beatrix en Prinses Mabel bij uitreiking 4e Prins Friso Ingenieursprijs in Groningen

    Het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI) reikt op 21 maart 2018 voor de vierde keer de Prins Friso Ingenieursprijs uit aan de Ingenieur van het Jaar. Ook dit jaar zijn Prinses Beatrix en Prinses Mabel hierbij aanwezig. ​De Rijksuniversiteit Groningen,...

  • 15 februari 2018

    Populaire wetenschapsblogger deelt spintronicafilm

    Een filmpje over het onderzoek van RUG-natuurkundige Bart van Wees is opgepikt door de populaire wetenschapsblogger Hashem Al-Ghaili. Via zijn Facebook site is de film in een paar dagen tijd meer dan 260.000 keer bekeken en ruim 2.100 keer gedeeld....