Skip to ContentSkip to Navigation
Over onsNieuws en agendaNieuwsberichten

Nano-koelelement magnetisch aan te sturen

07 februari 2012

Onderzoekers het Zernike Institute for Advanced Materials van de Rijksuniversiteit Groningen zijn erin geslaagd om een koelelement te ontwikkelen op nanoschaal, dat ze magnetisch aan en uit kunnen schakelen. De werking hiervan is gebaseerd op het magnetisch moment van de elektronen (de spin). Een dergelijke koeling kan een oplossing bieden voor het groeiende probleem van warmteproductie in steeds kleinere elektrische componenten.

De onderzoekers publiceerden hun resultaten 5 februari online in het gerenommeerde tijdschrift Nature Nanotechnology. Het onderzoek is mede gefinancierd door de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM).

Elk elektron heeft een magnetisch moment, ofwel 'spin'. Wanneer een elektrische stroom door een magnetische laag wordt gestuurd, richten de spins van de elektronen in die stroom zich allemaal dezelfde kant op (parallel aan de magnetisatie). Naast de ladingstroom ontstaat zo een spinstroom.

De onderzoekers laten zien dat het mogelijk is om met een dergelijke spinstroom de temperatuur op een grensvlak tussen een niet-magnetisch metaal en een magnetisch metaal te beïnvloeden. Door de magnetisatie (spinrichting) in een van de magnetische lagen om te klappen kan het koelen van het grensvlak aan- en uitgezet worden. Het effect is daarmee programmeerbaar.

In het experiment maken de onderzoekers gebruik van een nanopilaar van twee magnetische lagen met daar tussen een niet-magnetische laag. Wanneer ze een stroom door deze pilaar sturen ontstaan er spinstromen van de ene magnetische laag, door de niet-magnetische laag, naar de andere magnetische laag. In de magnetische lagen transporteren elektronen met de ene spinrichting meer warmte dan die met de andere spinrichting, waardoor er een temperatuurverschil ontstaat. Dit hebben de onderzoekers gemeten met behulp van een speciaal ontworpen thermometer op nanoschaal, die ze dicht bij de pilaar plaatsten.

De nu gepubliceerde resultaten staan aan de wieg van de 'spin-caloritronica', een nieuw onderzoeksgebied binnen de spin-elektronica, dat de rol van het magnetisch moment van elektronen in warmtetransport bestudeert.

Referentie
'Direct observation of the spin-dependent Peltier effect', J. Flipse, F. L. Bakker, A. Slachter, F. K. Dejene and B. J. vanWees, Nature Nanotechnology (2012) DOI: 10.1038/NNANO.2012.2

Laatst gewijzigd:10 januari 2018 15:27
printOok beschikbaar in het: English

Meer nieuws

  • 21 juni 2018

    Grenzeloos lallen met Martijn Wieling op Lowlands Science

    Het is bekend dat alcoholgebruik spraak negatief beïnvloedt, maar hoe zit dat bij het spreken van een vreemde taal? Onderzoek suggereert dat het effect hier juist positief lijkt te zijn. Onduidelijk is echter wat er in de mond gebeurt. Dr. Martijn Wieling...

  • 08 juni 2018

    Waardedaling woningen in aardbevingsgebied tot 2015 gemiddeld 9,3%

    Woningen in het Groningse aardbevingsgebied zijn tot 2015 gemiddeld 9,3% in waarde gedaald. Dat concluderen promovendus Nicolás Durán en hoogleraar Ruimtelijke Econometrie Paul Elhorst van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij analyseerden data van de...

  • 08 juni 2018

    Feringa verguld met bronzen buste en boek

    Donderdagmiddag 7 juni werd een klein Nobel-feestje gevierd op de Rijksuniversiteit Groningen. Beide Nobelprijswinnaars van de RUG zijn in brons vereeuwigd: natuurkundige prof. dr. Frits Zernike staat al zo'n 60 jaar in het Academiegebouw en vanaf nu...